• wat is geluid, frequentie, golflengte, pitch, luidheid, amplitude
• het oor: trommelvlies, gehoorbeentjes, slakkenhuis, basilair membraan, scala media, orgaan van Corti, frequentietheorie, plaatstheorie, volley principe
• geluidsverwerking in de hersenen: primaire en secondaire auditieve cortex, geleidings- en zenuwdoofheid
• geluidslokalisatie: luidheidsverschillen, aankomsttijd, faseverschil
• vestibulair orgaan: semicirculaire kanalen, otholieten, oculomotor reflex
• tastzintuigen: vele, dermatomen & craniale zenuwen
• pijn: milde versus heftige pijn, objectieve versus emotionele gewaarwording, gate theorie, pijnbestrijding: opiode mechanisme, endorfines & morfine, placebo’s & hypnose
• jeuk: verschilt van pijn

• codering: labeled-line, across-fiber, actie potential ritme

• smaak: receptoren (vernieuwende huidcellen) in smaakbekers in papillen, m.n. aan de rand van de tong
• 5 basis-smaken, incl. hartig (umami)
  • somatosensortische cortex (gevoel) en insula (smaak), smaak = nature & nature
• fantoomsmaken

• geur: snelle adaptatie, receptoren vervangen, basisgeuren via anosmia onderzoek
• feronomonen: bij mensen via de reuk (geen VNO)
• synesthesie: zintuiglijke ervaring in een andere modaliteit

• angular gyrus (parietaal, vlak boven temporaal)
• bij stimulatie: ‘out of body experience’

- wellicht tgv mislukte integratie van

- vestibulaire en visueel/tast informatie?

• onnatuurlijke versmelting van zintuiglijke waarnemingen:
  • de smaak van muziek etc., dit smaakt blauw
  • 1 op de 500?
  • onderzoek: bv. zoeken 2 tussen 5en
    • synestheet: was sneller: 2 was oranje
  • veel voorkomende letters/cijfers vaak feller gekleurd
  • verklaring: axonen tussen corticale gebieden?

• (andere) zoogdieren
  • feromonen worden afgescheiden door dieren om het (sexueel) gedrag van andere dieren te beïnvloeden
  • vomero-nasal organ (VNO) voor waarneming van (alleen) feromonen
  • supergevoelig, superspecifiek, geen adaptatie
  • stuurt voortplantingsdrang

• mensen  beperkt effect van feromonen
  • rudimentaire VNO bevat geen receptorcellen; wel via reukorgaan
  • feromonen beïnvloeden zweten, huidtemperatuur, selectedert hypothalamus (onbewust)
  • beïnvloedt ritme menstruele cyclus (samenwonende vrouwen)