De analyse van dergelijke processen is een complexe aangelegenheid. Men moet verschillende verklaringsniveaus integreren en migratie bekijken als een sociaal en ruimtelijk proces. Dit betekent dat migratie ingebed is in bredere ruimtelijke interacties via menselijke contacten en netwerken. Het is een zelfversterkend proces waarbij men rekening dient te houden met selectiviteit en differentiatie. Belangrijk zijn de patronen en migratiecircuits.

Men mag het belang van het gezin niet onderschatten. Veel migranten doen aan een bepaalde gezinsstrategie. Daarom oefent het gezin een belangrijke invloed uit op het beslissingsproces en kiezen ze voor bepaalde doelen of intenties. Een gezinsstrategie lijkt een individuele keuze te zijn, maar is afgestemd op het gezinsbelang.

Gezinsstrategieën bestaan zowel op korte als lange termijn. Op korte termijn gaat het over overlevingsstrategieën die gericht zijn op het economisch overleven en dus de inkomens en uitgaven. Op lange termijn gaat het over keuzes maken die gelden voor de toekomst. De keuze van een gezinsstrategie is afhankelijk van de sociale groep waar het individu, het gezin zich in bevindt en afhankelijk van de omstandigheden.

Er wordt hier echter geen rekening gehouden met migratie als een adaptieve strategie. Hiermee bedoelt men een strategie waarover gezinnen of individuen beschikken om zich aan te passen aan bepaalde macro economische ontwikkelingen en sociale en culturele factoren op mezzo niveau.

Er wordt veel kritiek geuit tegen de human capital benadering. Migratie hoeft geen strikt individuele aangelegenheid te zijn. Daarbovenop opereren mensen niet in een vacuüm. Netwerken zijn belangrijk, er bestaat kettingmigratie met uitgesproken patronen, uitwisseling van informatie, solidariteit en een bestemming met de eigen cultuur.

Migratie kan een gevolg zijn van structurele ontwikkelen. Hier spreekt men over push en pull factoren. Migratie is een individuele kosten en batenanalyse, waarbij verwachtingen en besluitvorming centraal staan. Een probleem bij het onderzoek naar migratie is de selectiviteit waarmee het gebeurt: waarom de één wel en de andere niet? Men spreekt hier over het micro niveau. Migranten kunnen onderverdeeld worden op basis van verschillende kenmerken zoals leeftijd, geslacht, sociaal, economisch en cultureel kapitaal en psychologische en affectieve banden.

Op mezzo niveau bestaat er onderzoek naar de migratiekanalen. Dit houdt het web van ruimtelijke interacties, de transportmogelijkheden, politieke netwerken en sociale netwerken en informatiestromen in. Deze laatste bevatten persoonlijke migratienetwerken en onpersoonlijke of organisationele netwerken zonder aanwezigheid van contactpersonen op de plaats van de bestemming.