• mergschede: isolerende laag rond axon, lengte ca. 0,5-3 mm, onderbroken door insnoeringen van Ranvier (1 μm)
  • Na + kanalen verdwijnen
• saltatorische prikkelgeleiding
  • actiepotentiaal ontstaat bij insnoeringen van Ranvier
  • elektrische geleiding door ionen transport over het gehele gemyeliniseerde segment => voortplantingssnelheid wel 5-50x zo hoog

• multiple sclerose vernietigt myeline schede: prikkelgeleiding is eerst vertraagd, verdwijnt vervolgens

• actiepotentiaal plant zich, vanuit de soma (cellichaam), voort door een axon zonder verlies aan sterkte

(als een golf)

• een actiepotentiaal kan niet terug vanwege de refractaire periode: geen effect van een prikkel (~1 ms) of alleen sterke prikkels (2-4 ms)

• voortplantingssnelheid bepaald door diameter en dikte myeline-(of merg-) schede
  • 1 m/s (dunne axonen)
  • 10 m/s (dikke, ongemyeliniseerde of mergloze axonen)
  • 100 m/s (dikke, gemyeliniseerde of merghoudende axonen)

(vgl. geleidingssnelheid in elektrisch draad: 299.792.458 m/s ~ 300.106 m/s)

• Na-kanalen (en dus actiepotentialen) alleen in axonwand, niet in dendrieten en soma

• alles-of-niets wet: een neuron is geselectederd of niet, onafhankelijk van de sterkte van de prikkel (vgl. doorspoelen van een toilet)

• refractaire periode

1. absolute refractaire periode (tot 1 ms na prikkel): Na+ kanalen dicht  actiepotentiaal niet mogelijk
2. relatieve refractaire periode (tot 3-5 ms): K+ kanalen blijven open  drempel voor actiepotentiaal nog verhoogd

• sterkere stimulus wordt gecodeerd door bv.
  • frequentie modulatie (FM): snellere pulsen S_ _S_ _S vs. S_S_S
  • ritme: bv. SSS_ _S_ _SSS vs. S_SS_SS_S

• lokale verdoving, gif en drugs kunnen dit proces aantasten, bv. Sluiten Na+ of K+ kanalen

1. electrische prikkel dendriet > excitatie-drempel
2. natriumkanalen openen: Na+ stroomt naar binnen
3. depolarisatie: spanning celmembraan stijgt van -70 mV naar +30 mV
4. sluiten van de natriumkanalen (en ~1 ms niet heropenbaar)

na piek actiepotentiaal:

1. opening van kaliumkanalen: K+ naar buiten
2. afname actiepotentiaal
3. hyperpolarizatie: doorschieten naar -90 mV
4. traag herstel chemisch evenwicht door Na/K pomp: rustpotentiaal