Het scheppingsverhaal van Genesis I letterlijk interpreteren  in strijd met het waarnemingsgegeven:

• Ouderdomsbepalingen
• Afstandsbepalingen in het heelal

 verkeerde lezing van een mythische tekst (waardering voor het bestaan, opdracht van de mens).

Getallen en cirkels

Het mathematisch ideaal (logos)= het getal  ‘alles is getal’ (pythagoreeërs)

 Ontdekking van  irrationele getallen  niet alle grootheden kunnen exact in getallen uitgedrukt worden.

Het geometrisch ideaal= de cirkel  heel de kosmos = een combinatie van cirkels

 ontdekking van Kepler (1609): de banen van planeten zijn ellipsen

Mechanica en elektromagnetisme

• Newton: fundamentele bewegingswetten + universele gravitatiewet  concept van de algemene wetmatigheid van de natuur: wetten van de mechanica

 de natuur kent een deterministisch verloop

• Laplace: de hele kosmos is berekenbaar  vrijheid en vrije wil zijn illusies.
• Maxwell: elektromagnetisme  een wezenlijke eenheid tussen elektrische, magnetische en optische verschijnselen (licht).

( lichtsnelheid is een absolute constante, niet afhankelijk van de bewegingstoestand van de waarnemer ↔ Newton: elke snelheid is relatief tov de waarnemer)

Relativiteit

• Einstein: alle natuurwetten gelden voor inertiële waarnemers (waarnemers die zich met constante snelheid to elkaar bewegen)  ruimte en massa zijn relatief.

 Massa en energie zijn in elkaar omzetbaar.

Algemene relativiteitstheorie: ruimte en tijd gedragen zich als een 4dimensionaal continuüm met een vervormbare geometrie

 Natuurwetten behouden deterministisch karakter, de gebeurtenissen spelen zich af op een mathematisch perfect te beschrijven manier.

Kwantumfysica

Gedrag van elementaire deeltjes = hoogstens een statistische waarschijnlijkheid

Een deeltje: een golfkarakter met een in principe onbegrensde uitgebreidheid.

Kwantumtheorie  natuur verliest haar deterministisch karakter

 Causaliteit en lokaliteit kunnen niet gehandhaafd blijven.

Evolutie en moleculaire biologie

Darwin (+Wallace): leven op aarde ontwikkelt zich in een lang evolutieproces, als gevolg van mutaties en selecties.

Neodarwinisme: mutaties= veranderingen die zijn opgetreden in het DNA, de molecule die drager is van de erfelijke eigenschappen.

De eerste atoomtheorie

• Kritiek op Parmenides: onveranderlijkheid van alles wat bestaat
  • Alles wat is, is
  • Het niet-zijnde is niet  is er geen leegte, want leegte is een niet-zijn  de wereld is vol  er is geen plaats voor beweging
• Demokritos: Er is beweging  de wereld is niet vol  er is lege ruimte  een leegte (een niet-zijnde) bestaat  de wereld bestaat uit wat is (het massieve) en wat niet is (de leegte): massieve deeltjes die bewegen in een lege ruimte.
  • Atomen zijn ondeelbaar e onveranderlijk  kunnen niet met zintuigen worden waargenomen.
  • Atomen bezitten vorm, masse en uitgebreidheid (andere kwaliteiten hebben ze niet).
  • Atomen bewegen rechtlijnig door de ruimte in een ongeordende beweging  wervelingen botsen  conglomeraten van atomen (zichtbare lichamen), deze verbindingen zijn niet absoluut bestendig.

 door noodzakelijkheid of toeval (atheïstisch)

Demokritos beschreef als eerste een radicaal mechanistische natuurbeschrijving.

Een synthese van (complementaire) tegengestelden die in elkaar overgaan: alles is in voortdurende verandering  de wereld heeft een dynamische structuur.

• De logos vertegenwoordigt de orde en samenhang van de wereld en drukt een wezenlijk verband uit tussen de feiten.