 ontdekkings- en veroveringstochten waren het werk van heel kleine groepen, maar voor de permanente overheersing en exploitatie van het immense koloniale gebied waren veel meer mensen en middelen nodig

 Grootschalige bevolkingskolonisatie: tussen 1493 en 1600 immigreerden 200 à

250 000 Castilianen en ongeveer 150 000 inwoners uit Aragon naar de Nieuwe Wereld:

• alle lagen van de bevolking: meer dan 5000 geestelijken als missionarissen (wel in mindere mate migratie van vrouwen; aanvankelijk 5 %, later 25%)

• conquistadores werden aangezet tot migratie:

• in 1^e fase: oprichting van steden en encomiendas (= recht dat werd overgedragen op de encomendero: vruchtgebruik ve bepaald gebied, waarvan de bewonende indianen gedwongen arbeid moesten uitvoeren en aan hem en de kroon belastingen te betalen)

 in ruil kregen de indianen kost en inwoon, en werden ook bekeerd tot het christendom

• de encomienda was een sociaaleconomische ordening die veel bestuurlijke voordelen opleverde: belastingen, permanente aanwezigheid van Spaanse conquistadores en inlijving van de indiaanse bevolking

• steden vormden de uitvalsbasis van de koloniale kerk, handel en koloniale administratie

 bestuurlijk model van de Nieuwe Wereld

• veroverd gebied was opgedeeld in 2 onderkoninkrijken, olv een virrey

• 1535: Virreinato de Nueva Espana met als hoofdstad Mexico

• 1542: Virreinato del Perù met als hoofdstad Lima

• de virrey regeerde samen met de audiencias: instanties zowel bevoegd voor rechtsspraak als administratie

• 1503: Casa de la Contratacion in Sevilla:

• organisatie vd handel met de kolonies
• inning v belasting en douanerechten
• controle van migratie van en naar kolonies

• later ook verzameling v wetensch. kennis ivm kolonies + opleiding van scheepskapiteins

• 1524: Consejo de Indias

• hoogste bestuurlijke, gerechtelijke en militaire gezag vd koloniale wereld

A) Het ogenblik van hun veroveringstochte

• Azteken geloofden dat de nazaten van de Tolteken, die 500 jaar ervoor het gebied hadden verlaten olv Quetzalcoàtl omstreeks die tijd hun land weer zouden komen opeisen
  • keizer Montezuma vermoedde dat Cortés en zijn mannen deze Tolteken waren, wat verwarring zaaide bij de Azteken, en waarom zij dan ook met alle eer ontvangen werden in Tenochtitlàn

• Het Incarijk werd in 1531, het moment dat Pizarro er aan kwam, verscheurd door opvolgingstwisten

B) De ver doorgedreven centralisatie van beide imperia

• In beide gevallen hebben de Spanjaarden de leiders met hulp van de indiaanse bondgenoten (die de grootmachten vijandig gezind waren) vernietigd

• van zodra de top was uitgeschakeld, kwam het bestuurlijke en militaire apparaat echter tot stilstand, dwangmiddelen tov onderworpen volkeren vielen weg en de rijke implodeerden gewoon

C) Het technische overwicht van de Spanjaarden

• De Spanjaarden hadden technisch het overwicht, veel meer militaire ervaring (vele kwamen recht uit de Reconquista) en waren ook enorm gedreven

• Ze beschikten over kanonnen, haakbusse, superieure ijzeren zwaarden tegenover primitieve strijdwapens (zelfs geen hardmetalen wapens)

• Het gebruik van gevechtshonden en vooral de paarden had een groot afschrikwekkend effect

• De Spanjaarden beschikten verder over meer strategisch inzicht en taktische kunde

- 13^e E: Nahuatl-sprekende immigranten uit Aztlan vestigen zich in Vallei van Mexic

 ‘Azteken’ = afgeleid van Aztecatl: ‘die van Aztlan’ (hoewel Azteken geen courante contemporaine benaming was voor het volk

- Cortés had het altijd over ‘die van Mexica’ of de Mexica’s

De benaming Azteken is geïntroduceerd door de 19^e eeuwse Mexicokenner en natuurkundige Alexander von Thumbolt, en deze term vond verspreiding dankzij het standaardwerk ‘ The Conquest of Mexico ‘ – 1843 van Noord-Amerikaanse historicus Prescott

 de exploratie van het nieuwe continent

• Amerigo Vespucci (Florentijn) beschreef als eerste ‘Amerika’ als een autonoom continent

• 1510: Vasco de Nunez sticht op grondgebied vh huidige Panama de eerste Spaanse stad op het continent: Tierra Firme

 1513: bereiken van de Stille Oceaan

• 1527:vloot van Cortés nemen de ‘Filippijnen’ (naar oudste zoon v Karel V) in bezit (ervoor reeds door Magellaan ‘bezocht’

 de confrontatie met de precolumbiaanse beschavingen

• 1519-1521: Hernan Cortés verovert Mexico op de Azteken uit goudlust
• 1524-1541: Francisco Pizzaro onderwerpt Zuid-Amerika & vindt de Inca’s in het Andesgebergte

• Azteken of Mexica’s:
  • machtsbasis = Vallei van Mexico
  • dominante macht van Meso-Amerika in 14^e En 15^e E
  • federatie van hoogontwikkelde stadstaten die andere volkeren militair, politiek en economisch domineerden + aan belastingen onderwierpen

• Tenochtitlàn = bestuurlijk en religieus centrum

 gebouwd op groep eilandje op Texcocomeer

 ongeveer 210 000 inwoners

• Inca’s:
  • centrum = Cuzcovallei in zuiden van de Peruviaanse Andes
  • reeds vanaf 13^e E, vanaf midden 15^e E zeer expansief op zeer korte tijd

 1530: Incastaat van Colombia en Ecuador tot centraal-Chili en het noordwesten van Argentinië

• zowel het gezag van de Azteken als de Inca’s berustte op een sterk leger en een uitgebreide administratie