In de jaren 1945-1985 is er immens veel veranderd op ecologisch vlak. Meer dan in de voorgaande 10.000 jaar. Dit in:

Ontbossing

Waterschaarste

Uitstoot van sulfaat, fosfaat, lood

Succes en falen van volkeren en beschavingen (J. Diamond)

Ecologisch imperialisme (A.W. Crosby)

De inventie van landbouw is een ramp (R. Manning)

Oude en nieuwe biologische regimes (R. Marks)

Tragedy of the commons en Life boat ethics

Van determinisme tot eco-fascisme

Ecologische factoren voor divergerende ontwikkeling. Verschillen in:

1) Planten en dieren geschikt voor domesticatie

2) Snelheid diffusie en migratie

3) Interactie tussen continenten

4) Bevolkingsomvang

De mens is een mobiel wezen. Rond 10.000 gaat het zich settelen en ontstaan er nieuwe samenlevingsvormen, met nieuwe steden en elites. De oudste bevinden zich in de vlakten van zuidelijk Irak, het land van Sumer. Hiervan hebben we de Gilgamesh Epos.

Verhaalt de strijd tussen de oude en nieuwe levenswijze, de strijd tussen natuur en cultuur

De mondiale migratiegeschiedenis is een verhaal van divergentie en convergentie.

Divergentie

Migratie van de homo sapiens vanaf 100.000/80.000 v.g.t. zorgt voor verspreiding van genen, talen en culturen.

Convergentie vanaf 1000 v.g.t.

Als gevolg van het ontstaan van systematische handelsnetwerken over lange afstanden.

Zijderoute over het land verbindt geheel Eurazië

Handelscontacten tussen de MZ en de Indische Oceaan

Vikingen en hun aandeel in de handel tussen Noord-, Oost- en Zuid-Europa

Als gevolg van de grote expansie van rijken en volkeren

Mongolen en het Oosten

Arabieren en Noord-Afrika

Vikingen en West- Oost-Europa

Wel enkele barrières

Stille Zuidzee

Atlantische Oceaan

Een intensivering in 1400-1700 vergroot de schaal van globale migratie

1) Verbetering maritieme technologie zorgt voor intercontinentale reizen en handel met economische, culturele en sociale gevolgen.

2) Gedwongen migratie

Afrikaanse slavenhandel

3) Vrije migratie:

Europeanen naar Amerika en Azië

Aziaten naar Amerika, Europeanen en Russen naar Siberië en Noord-Amerika

Globale migratie (1850-1930)

150 miljoen lange-afstandsmigranten

Oorzaken groei

Wereldwijde langeafstandsmobiliteit

Trein, boot

Wereldwijde communicatie

Telegraaf, telefoon, post

Expansie van de koloniale rijken

De totstandkoming van een geïntegreerde wereldmarkt

Kapitaal en arbeid kunnen gemakkelijk worden gemobiliseerd. Dit zorgt voor globale migratiegolven die we in 3 regionale systemen kunnen opdelen

1) De trans-Atlantische migraties vanuit Europa naar het westen

2) Migraties van Noordoost-Azië naar Oost-Siberië, Mantsjoerije en Japan

3) Migraties vanuit India en Zuid-China naar Indonesië, Maleisië en Birma

Vanaf de late 20^ste eeuw: een nieuwe globale migratie

Controle op migratie door natie-staten

Meer ‘illegale’ migratie

De migratie is geen motor voor meer convergentie

Stijging levensverwachting

20 jaar Neolithicum

30/35 jaar landbouwsamenlevingen

50 jaar Westen in 1900

50 jaar wereld in 1950

75/85 jaar Westen nu

75 jaar wereld in 2050

De mens

20 miljoen doden na kolonisatie van Midden- en Zuid-Amerika (90% van de bevolking)

1 miljoen doden na de Gallische Oorlog van Caesar (40% van de bevolking)

20 miljoen doden na de Grote Sprong Voorwaarts (4% van de bevolking)

De 20^ste eeuw is de moorddadigste eeuw uit de geschiedenis, ook op vlak van oorlogsslachtoffers.

Hongersnoden

Geen negatieve impact op de bevolking

Er is altijd een hernieuwde groei

Verlies ‘beperkt’ geeft nooit de aanleiding tot massale sterfte

19^de en 20^ste eeuw: Indië, China, Rusland

Vandaag: 25.000 per dag, 9 miljoen per jaar

Ziektes

De grootste doder in de landbouwsamenleving zijn de infectieziektes

Infectieziektes/beschevingsziektes zoals Malaria, pokken, mazelen, cholera, pest heeft de mens overgekregen van kuddedieren.

Er is wel een groeiende immuniteit tegen deze ziektes. Ook al deed de mens hier 5 à 6 generaties over.

Massale sterfte treed vaak op bij meer menselijke interactie  men is nog niet resistent tegen ongekende ziektes

Val Romeinse Rijk

Verspreiding van pokken en mazelen uit het Midden- en Verre Oosten

De pest (14^de eeuw)

Via China zo helemaal naar Europa

‘Ontdekking’ Amerika

Pokken, mazelen, tyfus

Cholera

Oorspronkelijk in Bengalië, maar door Britse soldaten verspreid over de gehele wereld

Spaanse griep

Wereldwijde pandemie, eist 20 tot 40 miljoen levens

AIDS