grotere rechtszekerheid
o Verfijning en uitbreiding van mogelijke contracten (verbintenissen, ‘obligationes’) => alle
mogelijke afspraken kunnen afdwingbaar gemaakt worden
o Opstellen type-contracten
MAAR : flexibilisering gaat nooit zover als modern recht ; vormvereisten blijven belangrijk

rechtswetenschap => niet meer ad hoc oplossingen maar onderbouwde oplossingen voor recurrente
problemen
Ontstaan eind 2e e ~ ‘ius honorarium’ en formulaire procedures
o Rechtsmagistraat vaardigt jaarlijks edict uit met overzicht van ‘formulae’ waarmee
processen kunnen gevoerd worden
o Taak rechtsgeleerden :
 opstellen en aanpassen ‘formulae’
 Interpreteren van feiten in functie van bestaande ‘formulae’
Klassieke periode : begin jaartelling – ca. 250 (grootste bloei begin 3e eeuw n.C.)
Vanaf ca. 250: na-klassieke periode:
o geen innovaties meer (zwaartepunt verschuift naar keizerlijke kanselarijen)
o ‘academisering’: rechtsuniversiteiten Beiroet, Rome, Constantinopel
Enorme invloed middeleeuwen (ius commune)

Muntslag belangrijkste manier waarop staat rechtstreeks ingrijpt op ‘economisch’ gebeuren
Hoe wordt de oplage bepaald ? => Discussie
o Primitivisten: aanmunting gebeurt enkel om uitgaven van de staat te bekostigen
o Modernisten: aanmunting ~ economische politiek
o Konden privé-personen goud/zilver laten aanmunten of verkopen aan de Munt ?
o uitgaven staat ~ opbrengst zilver/goud mijnen wordt grotendeels aangemunt ?
o Kleine denominaties => enkel bruikbaar voor kleinhandel
o Wettelijk betaalmiddel
Devaluaties <=> muntstabiliteit ?

Maatregelen tegen speculatie:
o Senaatsbesluit 45/46 n.C.: niemand mag een gebouw kopen met als enige doelstelling
het voor meer geld verder te verkopen (motivatie : iets doen aan de talloze ruïnes die er
overal te vinden waren) (CIL 14,45/46
o Stadswet van Irni (Spanje) §75: niemand mag alleen of samen met anderen dingen
kopen en/of oppotten om de prijzen de hoogte in te jagen
o …
Vastgelegde prijzen:
o Tijdelijke maatregelen
o Edict van Diocletianus op de maximumprijzen (301 n.C.)