• kenmerken
  • depressie rond de winter bij aardpolen
  • minstens 2 achtereenvolgende jaren
  • minder ernstig dan ‘gewone’ depressie
  • slaap en temperatuur ritmes zijn verlaat (depressie: vervroegd)

• behandeling
  • lichttherapie (min. 1 uur per dag)

• genetisch basis
  • 2 genen gevonden die de kans vergroten
  • 1 ouder: 20% kans, 2 ouders: 50% kans
• behandeling
  • combinatie van medicatie, voorlichting, soms psychotherapie
  • lithium, valproaat, carbamazepine

deze verlagen aantal AMPA glutamaat receptoren in de hippocampus, en onderdrukken een ontstekingssubstantie (arachidonic acid)

• dieet van zeevruchten
  • onderdrukt eveneens arachidonic acid

manisch: korte slaap, depressief: lange slaap  probeer slaappatroon normaal houden

• manisch: overdreven opgewekt, te optimistisch, gevoel van almacht
• kenmerken bipolaire stoornis
  • bipolar I: depressief + ernstige manische periode / gemengde periode
  • bipolar II: depressief + milde (hypo-)manische periode (m.n. vrouwen)
  • ook: aandachtsvermindering, impulsiviteit, verminderd verbaal geheugen
  • prevalentie
    • elke vorm: 0.4-1.6%
    • vrouwen meer depressieve episodes, mannen meer manische episodes
    • begint tussen 15 en 25 jaar, levenslang aanhoudend

1 ECT (Electro Convulsieve Therapie)

• ongefundeerd gebruik/misbruik, trial and error
• epileptisch insult leek schizofrenie tegen te gaan
• ECT in plaats van insuline-insult bleek wel te helpen tegen depressie
• voorzichtig weer ingevoerd in de 1970s: kleinere schok, algehele verdoving/narcose, spierontspanners, met name van de rechter-hemisfeer; echter beperkte werkingsduur
• versterkt neuronengroei in hippocampus?

2 TMS (Transcranial Magnetic Stimulation)

• slechts de cortex wordt beïnvloed

3 slaaponthouding

• mensen met depressie hebben een vervroegd circadiaan ritme
• 1 nacht slaaponthouding werkt direct tegen depressie … voor slechts 1 dag!
• beter: volgende nachten onregelmatig laten slapen
• versterkte neuronengroei in de hippocampus?

4 bewegen: stevige wandeling

• verbetert bloeddoorstroming