Tot zover hebben problemen gezien als oplosbaar zolang we de juiste operatoren selecteren en toepassen. Echter, de representatie van het probleem speelt ook een belangrijke rol. Door het probleem voor hande duidelijk te representeren wordt het beter mogelijk om de juiste operatoren de selecteren en toe te passen. (probeer het schaakbordraadsel op 264 of het 27- appel/worm-raadsel op 265 maar eens).

Vaak hebben mensen wel de (juiste) kennis om een probleem te kunnen oplossen, maar zijn ze niet in staat om een adequate representatie van het probleem te maken. Dit, zo zegt Anderson, frustreert vooral docenten. In een experiment van Bassok liet hij natuurkunde studenten de versnelling van een trein berekenen, gegeven de variabelen. Echter, deze

studenten paste de formule niet toe op een zelfde soort probleem in een ander domein (groei van salaris over een aantal jaar).

De prefrontale cortex speelt een belangrijke rol bij het formuleren van doelen en subdoelen (goal structures). Goel en Grafman lieten mensen met beschadigingen aan hun prefrontale cortex de Tower of Hanoi oplossen. Hoewel zij een normaal IQ hebben, doen zij veel langer over oplossen van het probleem. De prefrontale cortex wordt ook geassocieerd met het werkgeheugen.

Problem representation

Een goed voorbeeld van hoe means-end analysis wordt toegepast is op het Tower of Hanoi probleem. (zie afb. 8.8 pag. 260). Door het formuleren van sub-doelen en zelfs sub-subdoelen, (die als ondersteuning dienen voor hogere doelen) is het mogelijk dit probleem op te lossen. Dit probleem kan niet opgelost door het difference reduction model, omdat men daar niet en globaal overzicht heeft.

Newell en Simon hebben een computersimulatie gemaakt (de GPS, General Problem Solver) die via means-end analysis een oplossing voor een bepaald probleem probeert te vinden.

De overeenkomst met het difference reduction model is dat beide modellen naar het grootste verschil zoeken om als eerste te elimineren. Het grote verschil tussen de twee modellen is dat de GPS een bepaalde “geblokeerde” operator niet meteen zal laten vallen. In plaats daarvan zal het model een manier zoeken om de operator beschikbaar te maken voor gebruik, m.a.w., er wordt tijdelijk een sub-doel (operator subgoal) gedefinieerd om de operator beschikbaar te

maken (means wordt end). Zie op pag. 259 twee kleine flowcharts die duidelijk weergeven hoe de GPS werkt.