• Lagergelegen hersenniveaus (hersenstam, limbisch systeem), zorgen voor meer primitieve functies (slapen, eten, emoties)
• Hoger gelegen hersenniveaus (neocortex), verantwoordelijk voor de meer complexe, cognitieve operaties (waarneming, spraak, motoriek)

Bij meest voorkomende psychische stoornissen (stemmings-, angststoornissen, schizofrenie) geen grove hersenbeschadigingen of – afwijkingen. Beschadigingen of afwijkingen van hersenen (laesies) kunnen soms toch symptomen veroorzaken die bij psychische stoornissen voorkomen.

• (selectedrende, exciterende werking) komen sterk verspreid voor in de hersenen. Zijn dus essentieel voor de excitatie-inhibitiebalans in hersenen. Bij sommige psychische stoornissen, b.v de angststoornissen, balans doorgeslagen in te hoge activatie.
• Benzodiazepinen (diazepam, seresta, temesta) ondersteunen inhiberende functie van GABA, angstdempende behandeling van nervositeit angststoornissen en slaapklachten. Bestrijden alleen de symptomen en niet de oorzaken (bijvoorbeeld geen aanwijzing dat patiënten met angstklachten structureel tekort GABA hebben)

Kanttekeningen neurotransmitters: onderzoek rol neurotransmitters bij psychische stoornissen is buitengewoon vruchtbaar gebleken.

2 problemen spelen dit onderzoek echter parten:

• Causaliteitsvraagstuk: leidt verstoring in neurotransmitterhuishouding tot psychopathologische symptomen of is verstoring verschijnsel van die symptomen.
• Aanname psychopathologische fenomenen bestaan uit goed herkenbare en opzichzelfstaande syndromen en neurotransmitterafwijkingen samenhangen met die syndromen (aanname zeer twijfelachtig) lijkt aannemelijker dat neurotransmitterafwijkingen samenhangen met symptomen die bij tal van syndromen kunnen optreden (serotonine, controle agressieve impulsen: depressie met suïcidepoging en agressief dwangmatig (verlies impulscontrole resultaat: tegen zichzelf of naar buiten gerichte agressie of agressieve dwangvoorstellingen)

depressie ontstaat door tekort aan noradrenaline en/of serotonine. Monoamine-oxidase (MAO) enzym betrokken bij afbraak van zowel noradrenaline als serotonine. MAO-remmers (afbraak transmitters remmen bijv. phenelzine) en tricyclische antidepressiva (heropnamen verhinderen bijv imipramine) zijn succesvol bij behandeling depressies. Versterken werkzaamheid noradrenaline en serotonine.

Echter niet elke depressieve patiënt heeft tekort aan noradrenaline en serotonine. Twee groepen depressieve patiënten:

1 Tekort aan noradrenaline dat periodiek kan omslaan in overmaat noradrenaline (dit laatste kan leiden tot een manische fase van een bipolaire stoornis)

2 Tekort aan serotonine (hangt voornamelijk samen met bepaalde kenmerken van depressie zoals suïcide pogingen)

• Samenhang tussen monoamines en andere biologische verstoringen blijkt veel complexer dan men dacht. Balans tussen verschillende neurotransmitters belangrijker dan absolute niveau van een enkele neurotransmitter.
• Defect serotoninehuishouding hangt samen met algemeen cognitief en affectief disfunctioneren en is niet specifiek gerelateerd aan stemmingsstoornissen (ook schizofrenie)