Het pragmatisch relativisme van Rorty is al kort behandeld tijdens deze samenvatting. Hier zullen we verder in gaan op de positie die het pragmatisch relativisme inneemt ten opzicht van het contextualisme.

Het contextualisme kan opgedeeld worden in twee pragmatische stromingen.

Pragmatiek is de tak van de semiotiek en de taalkunde die de relatie tussen tekens of taaluitingen en hun gebruikers bestudeert. Binnen het contextualisme kunnen we het onderscheid maken tussen het

1) Pragmatisch relativisme

2) Pragmatisch realisme

Het pragmatisch relativisme van Rorty kan gekenmerkt worden door de volgende dingen:

• Anti correspondence theory
• De waarheid stemt niet overeen met de werkelijkheid maar moet worden gezien als vrschillende taalspelen met verschillende spelregels (vocabulaires). De waarheid komt alleen overeen met de werkelijkheid als we binnen 1 taalspel blijven en daarbinnen uitspraken met elkaar gaan vergelijken.
• Vocabularies
• Progress
• Het creëren van nieuwe vocabulaires om conflicten op te lossen
• “the world well lost”
• Er is geen onafhankelijk criterium om te bepalen of iets beter is dan het ander.
• Alles is gebaseerd op conventies

Het pragmatisch realisme legt het zwaartepunt op

• Taal en interactie
• Woorden zijn samenvattingen van wetten en hypothesen
• De nadruk ligt op “practics”
• Force
• Resistance
• Organization
• Er is een onafhankelijke wereld, deze wereld wordt gestructureerd door bepaalde wetten.

Het pragmatisch realisme keert zich tegen het relativisme door te stellen dat de wereld wel degelijk volgens bepaalde algemene wetten wordt gestructureerd waar het relativisme juist stelt dat er geen algemene wetten zijn maar dat verschillende taalspelen zorgen voor een constante behoefte aan een contingentiebenadering.

Wittgenstein heeft in zijn leven als filosoof een grote verandering

doorgemaakt. Men spreekt ook wel over wittgensteinWI en Wittgenstein II.

Wittgenstein I

De vroege Wittgenstein was een Common Sense Realist en het belangrijkste werk dat hij in deze periode geschreven heeft is de Tractatus. Kern van de Tractatus is alleen gesproken kan worden over dingen waar over gesproken kan worden. Dit betreft volgens Wittgenstein I alleen die dingen die echt in de wereld zijn. Ethiek bijvoorbeeld valt niet waar te nemen en dient ten gevolge verzwegen te blijven. Dit betekent echter niet dat Wittgenstein ethiek niet belangrijk vond.

Wittgenstein II

Wittgenstein II keert volledig tegen zichzelf en zijn Tractatus. In plaats van het Common Sense Realisme wordt Wittgenstein een contextualist.

Het belangrijkste boek dat hij in deze periode geschreven heeft is zijn “Philosophische Untersugingen”.

Kernpunten zijn:

• Tegen generaliseerbaarheid (behalen van maatwerk)
• Taal is een spel; accuracy of meaning
  • De betekenis van woorden is te vinden in de functie van de woorden in de wereld.
• Taal als instrument
  • Het gebruik van taal is afhankelijk van het doel.
  • Woorden kunnen verschillende betekenissen hebben ondanks een gelijk uiterlijk; woorden zijn dus contextafhankelijk.
• Van essentialisme naar (family) resemblance
  • “er zijn geen essenties maar er zijn relaties”
  • Er zijn is niet een enkel gezamenlijk concept maar er zijn overlappende kenmerken

Voor Wiitgenstein II is de betekenis dus afhankelijk van de context, anders gezegd: context maakt betekenis.

Het contextualisme legt een verband tussen alle drie concepten van de driehoek.

De contextualistische stroming gaat in tegen het Mentalisme en stelt dat er niet zoiets bestaat als een Essentie. Er bestaat geen onvariabele entiteit die het referentiepunt van een woord is.

Woorden zijn geen representatie van objecten en gaat hiermee tegen het Common Sense realisme en het Mentalisme in.

Verder stellen Contextualisten dat woorden geen theoretische functie hebben maar een praktische functie. Richard Rorty zegt hierover dat “words are tools”.

Uit het Contextualistische gedachtengoed is een aantal theorie ontstaan.

De belangrijkse zijn:

• Instrumentalisme van Wittgenstein
• Pragmatisch Relativisme van Rorty
• Semiotics van Pierce

Bij het mentalisme wordt betekenis verkregen door de relatie “language”en “thinking”. Een woord krijgt betekenis door het woord te koppelen aan een bepaald beeld in ons hoofd, een idee.

Problemen Mentalisme

• Algemeenheid (generality)
• Normativiteit (normativity)

Algemeenheid: beelden in ons hoofd zijn altijd individueel.

Hoe kunnen we weten dat we het hebben over hetzelfde?

Er is geen algemeen criterium om te verwijzen naar iets in de werkelijkheid en dat te vergelijken met verschillende beelden.

Normativiteit: Betekenis is niet alleen descriptief (beschrijvend), maar ook prescriptief (voorschrijvend).

We kunnen niet weten of jouw beeld correct is of dat van mij.

Deze mentalistische problemen gelden ook voor Common Sense Realisme.

De traditionele oplossing die geboden wordt komt uit het Essentialisme. Deze stroming stelt dat de relatie tussen woord en object gemedieerd wordt door een bepaalde Essentie of Idee. Bijvoorbeeld het woord koffie en het object (verschillende soorten koffie) worden gekoppeld door een essentie (het idee van koffie).

Problemen bij deze visie zijn:

• Bestaan essenties?
• Hoe gaat het dan precies in z’n werk?
• De verklaring is zwaarder geworden en gaat in tegen het zoeken naar fundamentele verklaringen.