- anomie (Durkheim)

- anomie volgens Merton: discrepantie tussen nagestreefde waarden en beschikbare middelen

= sociale druk waaraan individuen in bepaalde situaties bloot staan wanneer de algemeen aanvaarde waarden en streefdoelen conflicteren met wat in de realiteit mogelijk is

→ niet iedereen die leeft in anomie wordt crimineel!

VERDUIDELIJKING

- Anomie doet zich voor wanneer er mensen er niet in slagen die waarden en normen na te leven omdat ze niet beschikken over die middelen: middelen en waarden zijn slecht op elkaar afgesteld. Bv. Opgroeien in analfabetisch gezin: men heeft niet te middelen om te leren lezen en schrijven (norm= lezen en schrijven//middel = ouders maar die zijn analfabeet)

- 5 mogelijke reacties op situaties met deze spanning

(a) conformist: men conformeert zich naar de norm en naar de middelen

→ of ze nu succes behalen of niet = meerderheid van de samenleving

(b) innovator: vernieuwers: willen waarden en normen nastreven maar beschikken niet over de maatschappelijk geaccepteerde middelen. bv. kidnappen, bank overvallen

= vernieuwers: men zoekt constant naar nieuwe middelen (weliswaar niet geaccepteerd op maatschappelijk niveau) bank overvallen  geld drukken,…

(c) ritualist : houden zich aan de gedragsregels, maar hebben geen streefdoel voor ogen

Bv. iemand die elke dag een saai werk verricht, zonder carrièrevooruitzichten of beloningen

Oorsprong: iemand die deelneemt aan religieuze praktijken maar die niet gelooft, heeft de middelen maar gelooft niet

= sociologie: iemand die de normen en waarden afwijst hoewel hij over de middelen beschikt om die na te streven

(d) retreatist = afhakers: verwerpen van dominante waarden en geaccepteerde middelen

→ Men trekt zich terug uit de samenleving en het sociaal leven = afhakers

(e) rebel: reactie van individuen of groepen die de dominante en de geaccepteerde middelen verwerpen maar die deze willen vervangen door nieuwe waarden en normen om zo de hele maatschappij om te vormen ( afhakers) Bv. radicale politieke groeperingen

→ men verzet zich tegen de samenleving maar op een manier die enigszins ongecontroleerd is en niet effectief

- sommige milieus werken illegale activiteiten in de hand en andere niet

=> verschillen in crimineel gedrag worden verklaard door verschillen in de mate waarin ze geassocieerd zijn met bepaalde subculturen

- deviantie wordt aangeleerd (zoals elk gedrag)

→ zoals bepaalde individuen zich leren te gedragen conform de wet, leren anderen zich crimineel te gedragen

Bv. drugs spuiten: gezien van anderen; roken; drinken,…

- belang van groepslidmaatschap

→ crimineel gedrag wordt voor een groot deel aangeleerd in primaire groepen , vooral in ‘peer groups’

=> verschil tussen crimineel en conform gedrag is dus niet erg groot

=> beiden zijn gericht op het vervullen van dezelfde behoeften en waarden

→ gevangeniswezen: aanvankelijk verbeteringsinstelling (Total institution) maar is eigen een leerschool voor criminaliteit, men komt in contact ‘nieuwe’ vormen

=> manier om iemand die al contacten heeft in crimineel milieu, diens banden te versterken

- Waarom biologie en psychologie tekort schieten

→ wat als crimineel beschouwd wordt is grotendeels sociaal en cultureel bepaald

→ wat binnen de ene maatschappij of binnen een subcultuur crimineel is, is dit niet in een andere en omgekeerd = variabel

bv. historisch variabel: farao mag huwen met zijn zus

→ De aard van de gepleegde misdrijven hangt sterk van de sociale klasse van de dader

=> sociologische verklaringen van criminaliteit en deviantie zijn meer aangewezen dan biologische en psychologische verklaringen

- Lombroso:

→ sommige mensen worden geboren met criminele neigingen: sporen van primitief mensentype in zich

→ onderscheiden adhv de vorm van hun schedel

=> Sheldon: verband tussen lichaamsbouw en crimineel gedrag

- Genetische verklaring:

→ studie van familiegeschiedenissen: crimineel gedrag kan net zo goed aan sociale of culturele omgevingsfactoren liggen dan aan genetische

=> opvoedingspatroon in families waar criminaliteit voorkomt, verschilt van families waarin dit niet voorkomt!

→ chromosomenstructuur: ongegronde conclusie

=> Toch spelen biologische factoren soms wel een rol: het is mogelijk dat de genetische uitrusting van sommige mensen hen prikkelbaarder of agressiever maakt, wat in bepaalde omstandigheden gemakkelijker zou kunnen leiden tot crimineel gedrag. Maar dit is nog geen afdoende bewijs dat dit in werkelijkheid het gevoel is

=> Determinisme? Als u bepaalde kenmerken vertoont, bent u dan voorbestemd om bepaalde gedragingen te vertonen?

→ Nee, doen enkel de waarschijnlijkheid toenemen maar men moet ook rekening houden met sociale omstandigheden