Biologische verklaringen

Lombrosso:(19de eeuw) deviantie verklaren door middel van biologische aard.

 Sommige mensen worden geboren met criminele neigingen.
Zij bevatten nog sporen van primitieve mensen.
Men kan dit opmerken aan de vorm van de schedel.
 Hij onderzocht verschillende mannelijke gevangenen door exacte lichamelijke
metingen te doen.

Tijdens W.O.II heeft men zich hier verder op gebaseerd. Zij voerden namelijk een rassenonderzoek, waarbij men op basis van lichamelijke kenmerken in een bepaalde groep werd ingedeeld.

Sheldon: (‘40) verband tussen lichaamsbouw en crimineel gedrag.

Nuworden deze theorieën nietmeer aanvaard.
Maar sommige mensen blijven geloven dat crimineel gedrag een genetische oorzaak kent.

Toch moeilijk te bewijzen. Familiegeschiedenis onderzoek gedaan waar men naging of criminaliteit in bepaalde families vaker voorkomt dan in andere.
Ze kwamen tot de conclusie dat dit inderdaad zo was.

MAAR komt dit door sociale of culturele factoren of toch eerder door genetische? Want men kwam tevens tot de conclusie dat het opvoedingspatroon van criminelere families grondig verschilt van die van 'normale' families.

 Door opvoeding of genetisch verworven?

Recenter onderzoek heeft aangetoond dat er een verband zou zijn tussen crimineel gedrag en de chromosomenstructuur.
 Sommige criminelen mannen zouden een extra Y-chromosoom hebben.
Dit wordt niet algemeen aanvaard, wegens te beperkt onderzoek.
 Bij ruimer onderzoek constateerde men dat er evenveel normale mannen zijn.

Oorsprong van de moderne gevangenissen:

• Niet van kerkers of cellen, maar van hospitalen.
• 17de eeuw: hospitalen of werkhuizen ontstonden vanwege afbrokkeling feodalisme.

De boeren konden niet langer meer op hun grond werken en begonnen rond te zwerven.
 In deze hospitalen kregen zij eten, maar werden ze verplicht te werken en
te verblijven.

 Werkhuizen waren dus plaatsen waar individuen en groepen die buiten de
hospitalen aan hun lot werden overgelaten, geïntegreerd werden.
Bv. zieken, bejaarden, zwakzinnigen en geestesgestoorden.

18-19de eeuw: functionele differentiatie:
Gevangenissen, azielen en hospitalen werden onderscheiden instellingen. (vroeger werden er verschillende mensen opgevangen. Vanaf nu begonnen deze instellingen zich te specialiseren.)

 Deze differentiatie staat symbool voor moderniteit.
We gaan het probleem afbakenen, opdelen en behandelen.

Bv. Gevangenissen: mensen opvangen die iets fout hebben gedaan en
ze terug beter maken.

¶ 'Verbeteringsinstellingen'
Opmerking! : link naar concentratiekampen

 Deze waren ook zeer gestructureerd, afgesloten en opgedeeld in
verschillende delen
 Opbouw van een gevangenis

Bv. Pan Opticon effect, waardoor men alles kon zien.
Dit was een cirkelvormig gebouw met in het midden een plaats voor
bewakers. Zij konden iedereen zien, maar andersom niet.
Dit principe werkt volgens volgende slogan 'zien zonder gezien te worden'.
Het besef dat je voor de volle 100 procent gecontroleerd werd!
Bv. Stuivenberg ziekenhuis

 Opvatting moderne mens: opbouw van instellingen waar ze de anderen
kunnen controleren. Bv. ziekenhuizen, internaten, gevangenissen,....

Sociale hervormers verzetten zich tegen de traditionele straffen, en pleitten voor de invoering van de vrijheidsberoving als een uitstekend middel om criminele activiteiten tegen te gaan.
Naarmate de idee van individuele vrijheden de ingang vond en respect voor het individu de grondslag ging vormen van het liberale politieke systeem, werd moord aanzien als het ergste misdrijf.

• Nu worden gevangenissen gezien als plaatsen van heropvoeding.
  De criminele worden geoefend in discipline.
  De publieke bestraffing verdween en maakte plaats voor discrete straffen.
• Krankzinnigheid werd aanzien als een ziekte. (18-19de eeuw)
  Vroeger werd het namelijk aanzien als een vorm van zwakzinnigheid of bezetenheid door demonen.
   Maar vanaf toen kwam er dus verandering. Het begrip werd
  gemedicaliseerd, het was een aangelegenheid toegeëigend door de
  medische professie.
   Het werd dus aanzien als ziekte en men kon hierdoor mensen niet tegen
  hun wil opsluiten. Maar men had nood aan een toestemming van de arts.

Doordat zwakzinnigheid aanschouwt word als een ziekte, kunnen we het
behandelen. Men kreeg de indruk dat men alles kan oplossen.
Denk aan: klimaten kunnen behandelen en controleren.

Opmerking:
Gevangenissen, ziekenhuizen,... vertellen ons veel over de huidige samenleving.
Dit is het gene waar de historische sociologie zich mee bezig houdt.

Wetten zijn door overheid opgelegd zodat individuen deze zouden naleven, met als gevolg dat ze ook de geldende normen volgen.
 De naleving van de wet wordt beschermd door formele sancties.
Want waar wetten zijn, zijn ook misdrijven.

Crimineel gedrag wordt dan ook gezien als gedrag dat niet conform met de wet is.
 Maar hier bestaan zeer verschillende opvattingen over. (subjectief, relatief, tijds-
en ruimte gebonden)

De laatste eeuwen is er een transformatie merkbaar. Dit kwam door de overgang van traditionele maatschappijen, lokale levensgemeenschap, naar geïndustrialiseerde sociale systemen, waar mensen in anonieme steden leven.

Vroeger:

• Pre-industriële samenlevingen: lichamelijk straffen
• Zware straffen krijgen door misdrijven van religieuze aard, misdrijven tegen eigendom van de heersers of aristocratie.
  Bv. ketterij, sacrilège,.. = doodstraf.
• Doden van een normale man werd aanschouwt als niet erg.
• Galg, ophanging, verbanning
• Niet opsluiten
• Sadistischer, wraakgerichter
• Directe pijnondervinding
• Zeer zichtbaar, iedereen weet het. Bv. publieke executie

Bv. 16de eeuw: las een man de mis voor met als priester een hond. Deze man werd later verbannen
Bv. doodstraf vanwege mop over de heilige maagd Maria.

Verandering in de wijze van straffen (19de eeuw)

Vóór 19de eeuw:

• Nauwelijks gevangenisstraffen
• Gevangenissen bestonden wel, maar waren zeer klein.
  + verschillend doel: Roes uitslapen en het wachten op proces.
• Steden: ook gevangenissen die groter waren, maar ook gebruikt meestal voor afwachting executie (verschillend van nu)
• Nauwelijks gevangenisdiscipline: zeer vrije sfeer
  Bv. veel bezoekers, bal geven voor executie.
• Maar ze zagen cipier pas terug de dag van terechtstelling.
  + kerkers waren de cellen
• Straffen: vastketenen, zweepslagen, ophanging
• In het publiek gedaan en werden veel bijgewoond.

Nu:

• Financiële en gevangenisstraffen
• Boetes, vrijheidsberoving
• Minder drastisch, want er bestaat hoop op heropvoeding in de gevangenis (total institutions), tweede kans krijgen.
• De huidige straffen zijn wel veel ingrijpender, maar we geven de mensen een tweede kans, we heroriënteren ze en sturen ze terug op het rechte pad.