Het geloof ontstond in afwezigheid van de nodige wetenschappelijke kennis en dient om deze reden onderworpen te worden aan historische kritiek. Heilige teksten kunnen daarbij hun waarde behouden, indien ze symbolisch geïnterpreteerd worden.

a.i. Sociaal darwinisme: ‘de wet van de sterkste zijn gang laten gaan”

a.ii. Jonge aarde –fundamentalisten  Het apenproces/scopesproces (1925) met leraar John Thomas Scopes (anti-evolutiewetten bleven bestaan)

a.iii. 1968: Susan Epperson  1^ste amendement  het verbod op aanleren van evolutie was sedertdien ongrondwettelijk!

a.iv.Creatiewetenschappen (Creation research): tijdschriften, radio-uitzendingen, musea, boeken,

a.v. Jaren ’70: “gelijke-tijd regel”  1987: proces  het einde van creatiewetenschappen

a.vi.Intelligent Design (vermomd creationisme): Bruce Chapman  Discovery Institute  Center for Science and Culture CSC

a.vii.Process van Dover (2005)  ID afgevoerd als wetenschap door judge Jones

 ID is verkapt creationisme en hoort thuis in theologie of religie, maar beantwoordt in geen enkel opzicht aan zelfs de meest elementaire regels van de wetenschappen.

• Agressieve middelen met het oog op het grote gelijk
• Wetenschappelijk gediplomeerden inzetten voor hun onwetenschappelijke acties (bv. Jonathan Wells)
• Ongelijk krijgen in wetenschappelijke discussies wordt steevast volkomen genegeerd.
• “irreducible complexity”
• Doordat alle voorvallen afhangen van wetmatigheden (antitoevalsfactor) die zich voordoen in bepaalde omstandigheden (toevalsfactor) is het onstaan der dingen steeds uniek en irreversibel.
• Het berekenen van de waarschijnlijkheid dat iets kan ontstaan  schijnbare contradictie. De essentie is dat een proces, verloop of wetmatigheid steeds tot iets leidt, wat de kansen ook mogen zijn. Dit geldt voor elke gebeurtenis.

Pierre Teilhard de Chardin (1881-1955)

De mens is uitwendig gekenmerkt door een vorm of anatomie en inwendig gekenmerkt door een bewustzijn. Zo ook voor alle materie. De evolutie gebeurd doordat de bewuste binnenkant voortdurend nieuwe mogelijkheden aftast en als één er van mogelijk is dan ontstaan er mutaties die veranderingen induceren. Bij het ontstaan van de mens gaat de inwendige bewustheid over in een zelfbewustzijn of denkvermogen. Dit zal steeds verder ontwikkelen tot een collectief bewustzijn (noösfeer). Hierdoor ontwikkelt het menselijk bewustzijn izch tot het ovenpersoonlijke tot het zich zal concentreren in een punt omega: het eindpunt van de evolutiespiraal. De schepping heeft zich eenmaal voltrokken met alle evolutiemogelijkheden ingebouwd en dit als enige doel. Deze opklimmende evolutie is te verstaan als een terugkeren of opstijgen tot God (zoals Jezus)

Conflicten tegen het wetenschappelijk denken:

• Invoeren van bovennatuurlijke elementen  behoren tot het domein van geloof en religie en niet tot een verifieerbare rationele benadering.
• Het bewustzijn is geen eigenschap van alle materie.
• De levenskracht, die als inwendige neiging de ontwikkeling naar hogere structuren zou stuwen is weerlegt door de theorie van natuurlijke selectie.
• De evolutie is bij Teilhard louter en doelbewust draaiend rond de mens (antropocentrisme). Dit wordt door de wetenschap weerlegt (evolutiediagram, zijwegen, tussenvormen, …)

De uit het Hebreeuws vertaalde tekst van de Tora behield een structuur die met het oog op de oorspronkelijk uitsluitend mondelinge overlevering nodig was , daar deze het reciteren en hierdoor het onthouden in de hand werkt. Het scheppingsverhaal: gereduceerd tot een absolute mededeling waarover geen twijfel noch discussie kan zijn.

Voorbeelden van verschillen:

1. Zowel God als het scheppingsmechanisme moet men zonder meer aanvaarden of geloven  een wereldbeeld met de nodige eenvoud om een grote massa te kunnen aanspreken.
2. De onafhankelijkheid van de scheppingen (in zes dagen) tegenover evolutie.
3. Het subjectief oordeel van God (hij zag dat het goed was) en het bevel tot een bepaald handelen ( het oog op de ordening van een maatschappij)
4. Probleemloos aanvaarden van verschillende tot tegenstrijdige uitleg over een gebeurtenis (Genesis I en II)

 Algemene conclusie: Heilige mythen en legenden werden gefilterd en groeiden hierdoor uit tot ware kunstwerken die tegemoet komen aan vele verlangens en de eigen aard van een volk. Zij kunnen hun waarde zonder meer behouden, op voorwaarde van een symbolische interpretatie en historische kritiek