= Geheel van bestaande of potentiële hulpbronnen die voortvloeien uit het bezit van een meer of minder geïnstitutionaliseerd duurzaam netwerk van relaties van onderlinge bekendheid en erkentelijkheid of uit het lidmaatschap van een groep.

bv: Hoe gemakkelijk kun je iemand bellen zonder dat hij de hoorn op de haak gooit?

• Zelf opgebouwde netwerken / reeds bestaande netwerkstructuren. (familie, club, stam)
• Volume

1) afhankelijk van grootte netwerken + hoeveelheid kapitaal v/d kennissen uit het netwerk.

2) Het gaat niet enkel om de hoeveelheid, maar zeker om de kwaliteit van het netwerk.

Vb. lijfarts MAO, had maar 1 patiënt, maar wel zeer invloedrijk.

Bourdieu gebruikt het begrip sociaal kapitaal op cynische wijze, itt tot Putnam die het als iets positiefs zag.

• in beperkte mate autonoom, maar niet los zien van andere kapitaalvormen.

Twee aspecten zijn van belang:

1) objectieve homogeniteit

= basis van wederzijdse her- en erkenning

Mensen zullen altijd streven mensen van een hoger sociaal niveau in een netwerk te krijgen, maar iedereen zal dit willen. Het resultaat een zekere homogeniteit: groepen met leden die ongeveer evenveel sociaal kap bezitten.

Bv: A bevindt zich onder B en wil in contact komen met B, want die beschikt nl over meer sociaal kapitaal. B wil in contact komen met C, want die bezit nog meer kapitaal. Maar zowel B als C willen geen contact hebben met mensen die over minder sociaal kapitaal beschikken. Uiteindelijk zal A met D contact leggen die zich op hetzelfde niveau als A bevindt.

Gevolg: Het netwerk is altijd min of meer afgebakend. Bij het aanknopen van nieuwe relatie let men niet enkel op persoonlijk voorkeuren maar zal men ook anticiperen op de waarde die de nieuwe relatie in de ogen v/d andere leden v/h netwerk zal hebben.

=> Ieder groepslid is de bewaker van de grenzen van de eigen groep.

2) vermenigvuldigingseffect

= het privé kapitaal rendeert meer naarmate meer door anderen erkend wordt.

■ Het is niet waardevast: het moet worden onderhouden

=> rendabele relaties aanknopen die duurzame verplichtingen met zich meedragen

■ Om contacten aan te knopen moet men beschikken over een specifieke competentie. Mattheuseffect: hoe groter het soc kap dat iemand bezit, hoe winstgevender het wordt. Hoe hoger je staat, hoe gemakkelijker het is je netwerk uit te breiden en te onderhouden.

Bv: hoog geplaatste mensen kunnen selecteren wie ze in hun netwerk willen hebben. Iedereen wil hen nl in hun netwerk. Ze hoeven dus weinig relatiearbeid te verrichten.

Opmerking:

l Soms wordt collectief sociaal kapitaal gedelegeerd aan gemachtigde actor: vertegenwoordiger groep.

Bijvoorbeeld vakbondleiders, politici, woordvoerders,... beschikken meestal zelf niet over veel sociaal kapitaal, maar doordat ze de spreekbuis zijn van de groep kunnen we wel een groot collectief sociaal kapitaal inbrengen.

Gevaar voor persoonlijkheidscultus: leider verpersoonlijkt groep.

“ Het is door hem dat de groep als groep wordt erkend”

=> verduistering of diefstal van sociaal kapitaal

Objectivering cultureel kapitaal in de vorm van diploma’s en titels.

l diploma: de maatschappelijke erkenning van bepaalde culturele competentie.

 scolair kapitaal: diploma is accumulatie van geleverde arbeid

bv studie-inspanning

 twee typische kenmerken van kapitaal

■ omzet in monetair kapitaal: raakvlak economisch en cultureel veld

l eco => cultureel: veel tijd moeten investeren in zijn studie die hij anders had kunnen besteden in een economische activiteit.

l cul => eco: op arbeidsmarkt omzetten nr eco kapitaal.

■ onderhevig aan wisselkoersschommelingen

l begin: veel waard => nu: minder

 grote duurzaamheid:

■ het diploma is voor het leven, ook al verlopen de kennis en vaardigheden.

■ waarde afhankelijk van de institutie die het heeft uitgegeven

Vb. het verschil van een autodidact en een gediplomeerde. De autodidact beschikt wel over de kennis maar niet over het diploma. Hierdoor moet hij zich steeds opnieuw bewijzen. In tegenstelling tot het geïnstitutionaliseerde culturele kapitaal.

Vb. Diploma Harvard meer waard dan van een onbekende universiteit.

Het zijn de vormen van cultureel kapitaal die waardevol zijn omdat ze gedekt worden door de instantie die ze uitgeeft. Vb. Nobelprijs.

Deze soort van cultureel kapitaal bestaat uit twee delen:

l materiële dragers die juridisch overdraagbaar zijn

bv: schilderijen, boeken kopen, naar school gaan,....

MAAR anderzijds heb je ook nood aan het vermogen om volledig gebruik te kunnen maken van dit kapitaal.

bv: Dit is het geval bij vele mensen die rijk zijn geworden door op te klimmen op de sociale ladder. Hierdoor zijn ze in staat exclusieve kunstartikelen te kopen, maar ze beschikken niet over de kennis om van deze kunst te kunnen genieten. Hierdoor verliest de kunst zijn waarde.

vb. Je hebt een pen. Om er echt van te kunnen genieten moet je wel weten hoe je moet schrijven, opdat je de pen echt ergens voor kan gebruiken.

=> Geobjectiveerd en belichaamd cultureel kapitaal kunnen nooit volledig los van elkaar worden beschouwd.

Kapitaal dat het resultaat is van werken aan zichzelf: lezen, talen leren, reizen, piano spelen, etc.

l tijd & inspanning leveren door actor zelf

l niet erfbaar

Bv: Op je 1 of 2 jaar kan je nog niet spreken. Je hoort enkel klanken en neemt die in je op. Later ga je de taal leren spreken via spel. Op nog latere leeftijd ben je zelfs in staat om meerdere talen te leren.

=> alles wat je leert is eigenlijk belichaamd cultureel kapitaal

Verklaring correlatie bezit cultureel en economisch kapitaal:

Er is tijd nodig om belichaamd kapitaal te verwerven. Enkel de rijkere mensen kunnen zich deze tijd ‘vrijkopen’. Bourdieu erkent het verband wel, maar dit is eerder indirect. Het verloopt via de intermediaire factor tijd.