Mohammed

- Mohammed kreeg visioenen  Allah’s profeet

- spanningen in Mekka > Mohammed en volgelingen vluchtten naar Medina in 622 (begin islamitische jaartelling)

- Mohammed keert 7 jaar later terug en grijpt de macht in Mekka

Zijn opvolgers

- onder opvolgers (kaliefen) expansie met de verbreiding vd islam

- 637: Byzantijnen en Perzen verslagen

- Arabische verovering van Syrië en Irak

- enkele jaren later Byzantijnen verdreven uit Egypte

- vanuit nieuwe machtsbases expedities en raids in Iran en Noord-Afrika

- Binnen eeuw na Mohammeds dood reikte de Arabische macht van Spanje in het westen tot de Indusdelta in het oosten.

- Centrum na 660 verplaatst van Mekka naar Damascus, zetel van de kaliefen van het geslacht der Umayyaden.

Proto - natievorming

Integratie barbaarse minderheden en autochtone meerderheden draagt bij tot nieuw besef van bovenlokale samenhorigheid: het idee van samen 1 volk

 is dit idee nauw verbonden met het koningschap dan spreekt men van proto-natievorming.

Naamgeving

Visigotisch Spanje

- standaardformule in bronnen: rex, gens et patria Gothorum koning, volk en land vd Spanjaarden)

- Gothi later vervangen door Hispani.

Invallers = naam rijk

In andere barbaarse rijken bleef de naam vd invallers gehandhaafd voor zowel het rijk ( Burgundia, Francia) als voor de inwoners (Burgundi, Franci )

Vorming van nieuwe namen ging gepaard met de bewuste presentatie als uitverkoren volk of ras dus als pseudo-familie met:

- een gedeeld verleden

- een eigen identiteit en een eigen lotsbestemming binnen het raamwerk vd christelijke heilsgeschiedenis.

Proto

- barbaarse koningen beschikten niet over militaire of communicatieve mogelijkheden om hun uitgestrekte gebieden volledig te beheersen

- moesten grote mate van lokale en regionale autonomie tolereren

- welke cultuur (inheemse of barbaarse) ging overheersen hing af van:

* de duur

* het geografisch bereik

* mate van onderdrukking en elan van de overheersing

=> bij verslapping laatste 2 versterkten de oude tradities

Vroeger

barbaarse invallers deden alles om zich van de autochtone bevolking af te zonderen en wel op 3 manieren:

1) verbieden gemengde huwelijken

2) doorvoeren van het beginsel van rechtspersonaliteit (= het beginsel om elke etnische groep of sociale categorie binnen een staatkundig geheel volgens haar eigen recht te behandelen)

3) arianisme

Nu: twijfels

Segregatie

- aanwijzingen voor bewust nagestreefde segregatie zijn eerder schaars

- gedurende korte tijd na de overname van de macht in een gebied was segregatie een optie, die ingegeven was door de wens om de beloning van hun krijgers te garanderen en op een permanente leest te schoeien, niet door politiek van apartheid.

Integratie

- Bewijzen integratie talrijker

- invallers en autochtone populaties archeologisch moeilijk uit elkaar te houden = bewijs van snelle accumulatie

- daarnaast gaven de invallers bijna overal hun eigen taal op (uitz.: invallers in Engeland, de Franken, …)

- men had ook mengzones waar beide talen naast elkaar bleven bestaan.

=> huidige taalgrenzen van West-Europa gaan grosso modo terug naar de tijd vh einde vd volksverhuizingperiode.

Visigoten

507

- Nederlaag tegen Clovis

- gedwongen om het grootste van Zuid – Gallië op te geven

Spanje

- Slaagden er in hun macht over het hele Iberisch schiereiland effectief te maken

- Werkwijze: * militaire successen

* overgang van arianisme naar katholicisme

- Abrupt einde van het rijk in 711: overrompeling van een Arabisch leger

Belang van Noord – Afrika

- Rijke landbouwgronden (Tunesië)

- Omvangrijke vloot van transportschepen

- In handen van de Vandalen

- Verschillende pogingen van Oost – Romeinse keizers om dit gebied in handen te krijgen

- Vandalenrijk: grote interne zwakheid

Ostrogoten in Italië

Variae

= verzameling staatsdocumenten, aangelegd door Cassiodorus in de nadagen van Odovakar

Uit de Variae blijkt:

- Theodorik: dictatoriaal, zo Romeins mogelijk bewind voeren in Italië => medewerking van Romeinse aristocraten is onontbeerlijk

- In ruil: Italië beschermen door 2 open landtoegangen te veroveren

- Ineenstorting van het rijk na dood Theodorik > aspiraties van Justianus om Italië daadwerkelijk terug bij het Romeinse Rijk te voegen

- Gotisch oorlogen van Justianus = ramp voor Italië

Langobarden in Italië

Vroegere historici

Werden heel slecht afgeschilderd: Langobarden waren onbedorven woeste barbaren, die nauwelijks in aanraking waren geweest met de (Romeinse) beschaving en echte integratie met de inheemse bevolking was nooit gebeurd.

Realiteit

- Versmolten met Italiaanse bevolking

- Grote reikwijdte van Langobardische recht

- Noord – Italië : stedelijke samenleving

- Hertogen belast met het beheer van de koninklijke domeinen en publieke inkomsten (ambt werd al spoedig erfelijk)

Opgang van het Frankenrijk

Clovis

- machtsbasis te Doornik

- in 507 versloeg hij de Visigoten waardoor hij Aquitanië verkreeg

- schakelde rivaliserende Frankische koninkrijkjes uit

Clovis’ opvolgers

- annexeerden het Bourgondische rijk

- andere rijkjes werden in enige vorm van afhankelijkheid gedwongen

- vorming van Frankische satellietrijkjes (Alemannen, Bavarii en Thuringi) dat gepaard ging met de aanstelling van een Frankische of autochtone Frankisch-gezinde hertog

- soms afhankelijkheid beperkt tot jaarlijkse tribuutbetaling

=> korte fasen van sterke Frankische invloed wisselden elkaar af met langere perioden van feitelijke autonomie

Volkeren in noord – oosten van Francia

tweeslachtige houding:

- Enerzijds waren ze een bedreiging

- anderzijds fungeerden ze als menselijke buffer tussen Francia en de Slavische Wende en als menselijk reservoir voor de formatie van Oost-Frankische legers.

Groot – Brittannië

Beeld GB omstreeks 500:

Angelen en Saksen

- waren als foederati binnengekomen(begin 5^de eeuw)

- vermengden zich met de Romano – Britse bevolking

- Angelen en de Saksen hebben hun taal kunnen opleggen dankzij hun overwicht. Vele delen GB buiten bereik van Angelsaksische vestiging

Wales en Schotland

- vele kleine koninkrijkjes die elkaar voortdurend beoorloogden waaruit 7 grotere eenheden( Essex, Sussex, Wessex, Kent, East-Anglia, Mercia en Northumbria) ontstonden

- Mercia had grootste importantie want gedurende lange periodes erkenden de andere 6 de suprematie althans in naam

- bekendste koning van Mercia is Offa. Hij liet nieuwe munten slaan, wetten verzamelen en optekenen + een aarden wal optrekken op de grens van Mercia en Wales (Offa’s Dyke). Offa onderhield intensieve contacten met het hof van Karel de Grote