geluksfactor? Eerste handelaars waren avonturiers die rijkdom maakten (sommige van die avonturen beschreven in zgn ‘Heiligenlevens’

Intern

langzame verhoging agrarische productiviteit: overschotten konden worden verhandeld (meestal ging het om gespecialiseerde producten => ontstaan specialisatie)

Extern

omkering krachtsverhouding W-Europa- omliggende culturen:

• handel in periferie W-Eur met economisch ontwikkeldere gebieden zorgde voor dynamiek
• zuivering van Tyrheense Zee door Genua en Pisa van zeerovers => handel mogelijk

- demografische groei

- groeiende pol stabiliteit (lokaal)

- stilvallen externe veroveringen

(~Industriële Revolutie):

- Handel neemt prominentere plaats in samenleving

- ingrijpende vernieuwingen: * transport

* handelstechnieken

* producten

* organisatie (boekhouding, kredieten, verzekeringen)

- Italië speelt rol Engeland tijdens IR