Groeiend verzet tegen Napoleon

- Opkomst van nationalistische gevoelens doorheen het gehele rij

- Behalve Italië en Polen

• Italië: blij met verlichte ideeën
• Polen: belofte tot onafhankelijkheid indien ze Napoleon zouden steunen

Nationale beweging in Duitsland

- Romantiek als heersende cultuurstroming

• Nadruk op de verschillen tussen mensen (versterken Volksgeist)

- Herder: wees op het bestaan van een Volksgeist (Duitse volk wel anders, doch niet superieur)

- Vanaf de Franse bezetting werd dit gevoel ook politiek

• Het besef dat een staat veel kon bepalen
• Het besef dat er vele nutteloze oorlogen waren gevoerd door de machtsgeilheid van Napoleon en van de Duitse Prinsen.

- Een sterk eengemaakt Duitsland zou de oplossing zijn voor hun problemen

- Ideeën van Fichte (Duitse volk is superieur) verseterkten de Nationalistische gevoelens

Hervormingen in Pruisen

- Militaire hervormingen om het Franse leger te kunnen overwinnen

• Kweken van een patriottistisch gevoel in het leger

- Staatkundige hervormingen

• Bevorderen van sociale mobiliteit
• Afschaffen van de slavernij

De Britse Blokkade en Napoleon’s Continentaal Systeem

• Economische oorlogsvoering met als doel de economie van de ander op de knieën te krijgen

- Neutrale partijen (vooral de VSA) sterk benadeeld

• De VSA kiest de kan van Napoleon (na de Anglo-Amerikaanse oorlog, 1812)

Falen van het Continentale Systeem

- Transport kon niet meer (of minder) over zee gebeuren

- Geen geünificeerd taxatie-systeem (Frankrijk sterk bevoordeeld)

- Problemen voor havensteden en mensen actief in de zeevaart

- Vooral problematisch voor Oost-Europa (import) , Pruisen, Rusland en Polen (export)

- Doel mislukt: beide gebieden (GB, continent) nog steeds bloeiende handel

De organisatie van het Napoleontische Rijk

- French Empire

• Bestuurd vanuit Parijs
• Zelfde wetten
• Uniforme bestuurlijke indeling

- Grand Empire

• Afhankelijke vazalstaten

- Verloop van de consolidatie van het Grand Empire (3 stappen)

 Militaire verovering en bezetting door Franse troepen

Opstellen van een begeleidend bestuur met behulp van collaborerende inwoners

Interne hervormingen (invloed van de ideeën van de Franse Revolutie)

Code Civil moest overal toegepast worden

Tegen alles wat “feodaal” was (privileges adel , maar niet de facto)

De kerk verliest zijn autoriteit (“secularisatie”)

- Er heerste een pro-Napoleonistisch gevoel in Europa

• Een belangrijk onderdeel van de Franse Revolutie werd niet ingevoerd: zelfbestuur door verkozen wetgevende organen
• Hierdoor kon Napoleon de bourgeoisie, de progressieve adel en de Duitse heersers voor zich winnen

Eerste coalitie(-oorlog)

- Leden: Pruisen, GB, Habsburg, Spanje

- 1791: Verklaring van Pillnitz (cf. H9, p6)

• Doel: beschermen van LXVI
• ° Eerste coalitie (Pruisen, Habsburg)
• Geen succes VS Frankrijk (onderlinge rivaliteit en wantrouwen)

- 1793:  Franse koning Louis XVI

• GB en Spanje voegen zich bij de coalitie

- 2 Doelen:  Coalitie vormen VS Frankrijk (balance of power, revolutionaire ideeën tegen gaan)

 Franse monarchie herstellen

- Napoleon boekte echter enorm veel overwinningen op de Coalitie

- 1797: Vrede van Campo Formio

• Einde coalitie
• Z-NL gaan naar Frankrijk

Tweede Coalitie(-oorlog)

- Leden: Pruisen, GB, Habsburg, Rusland

- ° 1799

- 1802: Aantal vredesverdragen (vooral tussen Frankrijk en GB)

• Einde coalitie

Derde Coalitie

- Habsburg

• Napoleon steunt de Duitse Prinsen bij het annexeren van nieuwe gebieden

 De Habsburgse keizer in paniek

- GB

• Napoleon maakte zich klaar om GB aan te vallen

 Vandaar aansluiting GB bij 3^e Coalitie

- Rusland

• Tsaar Alexander I werpt zich op als “beschermer van Europa”
• Sluit zich aan bij de Derde Coalitie

Gevolgen: de Derde Coalitieoorlog

- Het herstel van het Franse koloniaal imperium mislukt

• GB blokkeert de doorvaart
• Ziekte maakt veel slachtoffers in Haïti
• Napoleon verkoopt Louisiana aan de VS

- Napoleon wil GB binnenvallen

• Verliest in Trafalgar

- Napoleon overwint Oostenrijk en Rusland

• Sticht de Rijnbond (onder het protectoraat van Napoleon zelf)
• Frankrijk krijgt Venetië terug

- Pruisen ziet Napoleon de macht in de Duitse ruimte winnen (Rijnbond), maar was zelf geen lid van de Coalitie

• Trekt alleen op oorlogspad VS Frankrijk
• Pruisen verliest en hoop op steun van Rusland
• Samen verliezen ze opnieuw
• Vrede van Tilsit (1807) (Frankrijk – Rusland)

 Bondgenootschap Frankrijk – Rusland

° Westfalen

De Continentale Blokkade

- GB was militair onbereikbaar

• Napoleon gaat over tot economische oorlogsvoering

° Continentale Blokkade

- Napoleon wou dat geheel Europa de Blokkade zou steunen

• Rusland en Pruisen (na de vrede van Tilsit)
• Habsburg
• Denemarken (was neutraal, maar hadden net een oorlog verloren tegen GB)
• Portugal weigerde, maar Napoleon veroverde het
• Spanje werd eveneens veroverd. De broer van Napoleon komt op de troon.

- De Schiereilandenoorlog in Spanje

• Guerrilla-oorlog door Franse en Spaanse troepen
• GB steunt de Spaanse troepen
• De Franse troepen en Napoleon verliezen

- Napoleon lijdt eveneens een verlies in Portugal

• Anti-Franse beweging wordt aangewakkerd (overtuiging dat Frankrijk overwonnen kon worden)

De Oostenrijkse vrijheidsoorlog

- In 1809 verklaart Oostenrijk Frankrijk de Oorlog

• Verliest door gebrek aan steun uit de Duitse ruimte
• Napoleon verkrijgt een deel Oostenrijks Polen en voegt het toe aan het Groothertogdom Polen

Napoleon op zijn hoogtepunt

- Na de Oostenrijkse nederlaag in 1809 wordt Metternich minister van buitenlandse zaken

• Wil de band met Frankrijk herstellen (uit angst voor Rusland)

- Napoleon was nog steeds kinderloos

• Scheidt van zijn vrouw en gaat op zoek naar een andere echtgenote
• Huwt met Marie Louise, de dochter van de Oostenrijkse keizer (door Metternich geregeld)