- na WOI: socialisten aan de macht in de Weimarrepubliek



Gedomineerd door socialistische-democraten  reformisten

- Toch een linkse reactie  Spartacus-opstanden

 worden met geweld onderdrukt

 kracht blijft aanwezig maar vormt geen bedreiging meer (komen van uiterst rechtse hoek).

De Duitse Democratie en Versailles

- De militairen hadden geen vrede genomen met het verlies van WO

 stellen de Weimarrepubliek voor als een instrument van linkse zijde  legitimiteit neerhalen

 De Weimarrepubliek kan dreigingen niet afwenden.

- De GW = democratisch + enkele sociale wetten (maar niet socialistisch)

- DL krijgt vrede opgelegd; in welke mate aanvaard? Van nieuwe regime?

 zo blijven de geallieerden de zeeblokkade doorvoeren

- Enige argwaan en angst van Frankrijk, zien in DL een blijvend gevaar  DL verzwakken aan de westgrens.

 Frankrijk voelt zich ook enorm bedreigd  Volkenbond = lege doos (terugtrekking van VSA)

 zowel GB en VSA trekken zich terug in isolement.

 Frankrijk: gaat allianties opzetten met O-Euro en België

- DL voelt zich geïsoleerd, moet het dictaat van Versailles ondergaan

 steun zoeken bij SU (zit ook in isolement)  Verdrag van Rapallo

Herstellingen, de Duitse inflatie van 1925,

- Franse leger (samen met België) bezetten van het Ruhrgebied

om DL te dwingen tot herstelbetalingen.  zelf schulden betalen aan VSA

- DL gaat meer geld drukken  inflatie  demoralisatie

- VSA: gaat voor verandering proberen zorgen  Dawes-plan



VSA gaat investeren in DL; om zo de economische groei te verhogen zodat men zijn herstel kan betalen.

 zo ook moet Frankrijk zich terugtrekken van het Ruhrgebied

 totaal andere internationale situatie: kalmte en hoop (= schijn)

De geest van Locarno

- het vaststellen van enkele verdragen die een oorlog moeten vermijden.

 vastleggen van grenzen  zo dat daar geen oorlog kan over gevoerd worden.

- Algemeen optimisme: toetreden van DL tot de Volkenbond

- Pact van Parijs: 65 landen verklaren oorlog te veroordelen (optimisme)

 gaat wel over een West-Europees onderonsje

- In de eerste jaren na WOI  economische depressie

 geen evidente jaren en laten psychische sporen na

Winst van Democratie en sociale democratie

- In Europa na WOI toch democratische geest aanwezig:

 ontstaan van nieuwe onafhankelijke staten: houden de democratie hoog (GW en als Republiek)

 in al reeds democratische landen: uitbreiding van het stemrecht (vrouwen)

Sociale democratie  nieuwe sociale wetgeving + vakbonden.



Het prille begin van de welvaartstaat

- 2 Uitzonderingen  Italië: Mussolinin  fascistisch regime

 SU: marxistische regime

De nieuwe staten van Centraal- en Oost- Europa

- De nieuwe onafhankelijke staten zijn ontstaan aan de onderhandelingstafel

 geen gevolg van revolutionaire sentimenten  zelf regeringen gaan uitvinden

 principe van zelfbeschikkingsrecht van Wilson  zorgt voor spanningen

 Vele gebieden = mix van volkeren.

- Dit is het eerste probleem van Oost- Europa

 Volkenbond gaat referenda organiseren (toch enige etnische verdeeldheid)

- Ander probleem van de Oost-Europese landen = economisch van aard.

Economische problemen van Oost-Europa, landhervorming

- Oost-Europa: grote economische achterstand  proberen te moderniseren via industrie



Nieuwe grenzen = nieuwe tolmuren.

- Landbouw: doorvoeren van hervormingen

 macht van de grootgrondbezitters ondergraven

ontstaan van nieuwe kleine boerderijen  TE klein  productiviteit stijgt niet.

 Grote politieke en economische problemen: waardoor prille democratie geen wortels kan schieten.

 leiden tot autoritaire regimes.

- Behandelt de jaren ’20

- Democratie in opmars  schijn bedriegt

- De Duitse Republiek in opmars  in ontspannen klimaat

 hier komt de broosheid van de democratie echt aan het licht door de opkomst van Hitler.

- Inleiden van democratieën in Azië  eind van Europees kolonialisme in Azië.

Economische plannen

- Neemt (machiavellistisch) sommige plannen van Trotski over

- 1928: Eerste Vijfjarenplan: vastleggen van:

• ^§ Hoeveelheid geproduceerde goederen
• ^§ Lonen
• ^§ Verkoopprijzen

- Opbouwen van een sterke industrie

• ^§ Ontwikkeling van een proletariaat
• ^§ Onzeker klimaat ivm een nieuwe oorlog (wapens)

- Zonder internationale steun (leningen van voor 1917 waren verworpen, dus kon men nu geen nieuwe aangaan)

• ^§ Kapitaal nodig
• ^§ Rusland was vooral agrarisch -> daar moest men het kapitaal halen
• ^§ Collectivisering van de landbouw

De collectivisering van de landbouw (1929)

- Doel: Efficiëntie Ý

• ^§ Genoeg voedsel voorzien voor het proletariaat
• ^§ Boeren betrekken in het economische systeem (gedwongen)

- Stalin investeert in grote landbouwmachines

• ^§ Minder arbeid nodig
• ^§ Sterke plattelandsvlucht

- Het plan krijgt heel veel weerstand

• ^§ Vooral van gegoede boeren die zich via de NEP hadden kunnen opwerken
• ^§ Sterke repressie hiertegen

De groei van de Industrie

- Dankzij de collectivisatie van de landbouw

• ^§ Meer arbeidskrachten in de stad
• ^§ Snelle industrialisatie

- 1932: Tweede vijfjarenplan

• ^§ Focus op zelfvoorziening/autonoom zijn

- 1938: SU een van de grootste industriële machten wereldwijd

- Maar minder efficiënt (per capita laag)

Sociale effecten van de plannen

- Hard werk en lage lonen

• ^§ Motivatie Þ

- Sociale verbeteringen:

• ^§ Werkloosheid Þ
• ^§ Geen fluctuaties
• ^§ Vrouwen- en kindermishandeling Þ

- Geen klasseloze maatschappij

• ^§ Nog steeds economische ongelijkheid

Totalitarisme

- De regering controleert alles

• ^§ Geen plaats voor afwijkingen

Politieke zuiveringen

- 1936: nieuwe grondwet

• ^§ Schijn

- Stalin blijft heel hard optreden tegen alle tegenstand

- Zuivert zijn eigen partij

• ^§ Linkse Deviantie als legitimatie (trotskistisch)

- Politieke terreur

• ^§ Veel slachtoffers (doden en mensen in concentratiekampen)
• ^§ Vermoord de generatie van uit Lenin’s tijd
• ^§ Vervangt hen door een nieuwe, jonge generatie
• ^§ Die is hem dankbaar en gunstig gezind

Staatspropaganda

- Zet de economische verwezenlijkingen van de staat in de verf

- Werkt heel goed