A. Cultuurhistorische context

Periode van verval

5^e eeuw: culturele en literaire leven: diepe inzinking

Karolingische Renaissance (9^e eeuw): heropbloei

B. Oudgermaanse literatuur (700 - 1250)

Kenmerken v.d. oudgermaanse verhaalcultuur

- weinig en onbetrouwbare werken

- overdrachtsvorm: militaire dichters (skopen, skalden)

- stilistische: eenvoudig, functioneel rijm (militairen), later verfijnder; grote lijnen zijn zelfde

- thematisch: heldenverhalen met vast narratief schema (orde→breuk→gevecht→orde); nadruk op kwaliteiten held; legitimatie gezag vorst; christelijke elementen (soms held=messias); vele verhaallijnen (subplots)

Schriftelijke documenten

Vb. Beowulf-epos

C. Karolingische Renaissance

Religieus aangepast (eenheidscultuur)

Cultuurpolitiek ten tijde van Karel de Grote

- antieke cultuurideaal (Latijn)

- christelijke levensbeschouwing

- driedeling: clerus, aristocratie, boeren (+kinderen en vrouwen)

Literatuur v.d. Karolingische Renaissance

'Chansons de geste': - centrale figuren: Karel de Grote en omgeving

- ruwe, moorddadige ridders

- vb. Chanson de Roland

Kenmerken chansons de geste

- overdrachtsvorm: gezongen door jongleurs (beroepsdichters)

- thematisch: lofliederen; christelijke inslag; ideologische functie (benadrukken hiërarchie)

A. Periodisering

Afbakening

- vroege middeleeuwen (476 - 1000)

- hoge middeleeuwen (1000 - midden 13^e eeuw)

- late middeleeuwen (eind 13^e eeuw - 15^e eeuw)

Evoluties

– vroege middeleeuwen

• eerste bloeiperiode na val (West-) Romeinse rijk
• nieuwe cultuur (Karel de Grote → Klassieke Oudheid)
• sterke Byzantijnse en Ottomaanse cultuur
• enkel nog Latijnse teksten en bronnen naar het begin v.d. verhaalkunst

– hoge middeleeuwen

• nieuwe literaire periode: bloeiperiode literatuur (nieuwe genres, thema's)
• naast aristocratische cultuur ook stedelijke cultuur

– late middeleeuwen

• leidt Renaissance in
• nog steeds onder invloed van eenheidscultuur
• Dante: culminatiepunt middeleeuwse cultuur

- Cultuurhistorische context

Middeleeuwse eenheidscultuur

Op basis van religie: "goddelijke orde":

- religieus: boek van God

- wetenschappelijk: boek der natuur (geocentrisme met mens als bekroning)

- sociaal: stratificatie in clerus, aristocratie en boeren (door God gewild)

Van in begin 9^e eeuw - late middeleeuwen: twijfel aan structuur

Archief en museum van de socialistische arbeidersbeweging / Instituut voor sociale geschiedenis

Centraal archief voor de liberale beweging in België