Wereldgeschiedenis is ouder als de nationale geschiedenis. De geschiedenissen brengen een beeld van de (gewilde) wereldorde, de verhoudingen tussen samenlevingen en mensen. Ze zijn vaak van teleologische inslag.

Er zijn verschillende wereldgeschiedenissen opgebouwd.

Griekse wereld: Herodotos

Bij zijn zoektocht naar de verschillen tussen Grieken en niet-Grieken kijkt hij naar geografische en etnografische verschillen en samenhangen.

Christendom: historia universalis

Grote religies gaan hun oorsprongsverhaal vastleggen a.d.h.v. mythen, bovennatuurlijke predestinatie en feitelijk gebeurde daden

Chinees sinocentrisme: Sima Qian

De wereld wordt opgedeeld in zones, naargelang de volkeren dichter of verder weg zijn van de Chinese beschaving.

Islamitische wereld: Ibn Khaldun

Gaat op zoek naar de impact van sociale en politieke cohesie op de opkomst en neergang van volkeren en beschavingen. Besteed ook veel aandacht aan klimatologische en geografische factoren.

Doelstelling is inzicht en toepassing in de wereldgeschiedenis, opgedeeld in kennen en kunnen.

Kennen: wat hoe en waarom van de wereldgeschiedenis

Kunnen:

Herformuleren vragen in mondiaal perspectief

Verklaren van verschillen en gelijkenissen op mondiale schaal

Begrijpen processen van interactie en connectie

Beoordelen van veralgemenende uitspraken

Wereldgeschiedenis bestudeert het ontstaan, de groei en de verandering van menselijke gemeenschappen in een vergelijkend perspectief en in hun onderlinge samenhang. De aandacht gaat naar de verschillen en gelijkenissen tussen de verschillende samenlevingen.

Wereldgeschiedenis is geen: totaalgeschiedenis, internationale geschiedenis, beschavingsgeschiedenis, niet-Westerse geschiedenis, comparatieve maatschappijgeschiedenis, globaliseringsgeschiedenis

3 dominante verhaallijnen:

1) Vorming van menselijke samenlevingen in relatie tot ecologische uitdagingen.

Vormen van sociale orde en cohesie, vormen van taal en communicatie

2) Vorming van overkoepelende culturen/beschavingen.

Welk systeem van (politieke) beheersing, welk systeem van (economische) overleving, welk systeem van (sociale) controle

3) Vormen van interactie/conflict tussen menselijke samenlevingen/culturen/beschavingen.

Handel, migratie, roof, verovering, oorlog, integratie

Keuzes maken: eenheid van analyse (groep, volk, regio), tijd, ruimte en thema.

Drievoudig spoor, één traject:

1) Vergelijkende analyse

Eigen casus krijgt plaats in een breder geheel.

Samenlevingen komen en gaan, maar delen wel enkele basiskarakteristieken. (economische, politieke, sociale en culturele structuren)

2) Analyse van interactie/inter-connectie tussen samenlevingen/systemen

3) Systeemanalyse

Overspannende krachten die in hun geheel moeten worden bestudeerd

We willen iets leren over de lange termijn, de menselijke gemeenschap en de mondiale dimensie.

Men stelt zich vragen zoals:

Mensen en hun natuurlijke omgeving (inclusief demografie, techniek);

De ontwikkeling en interactie van culturele systemen (inclusief religies, kunsten, wetenschappen);

Staatsvorming en conflict (inclusief vormen van bestuur zoals rijken en staten, oorlogen, revoluties);

De vorming van economische systemen (inclusief landbouwsystemen, handel, industrialisatie);

De ontwikkeling van sociale structuren (inclusief gender, familie, ras, klasse).

Men moet de vragen en antwoorden opsplitsen in 3 dimensies.

1) De ruimtelijke dimensie (wereld)

Diverse dimensies overlappen elkaar van lokaal, regionaal, nationaal, internationaal, globaal

2) De tijdsdimensie (geschiedenis)

Cultuurgebonden periodisering valt weg

3) De thematische dimensie (wereldgeschiedenis – gesch. v.d. menselijke samenleving)

Wereldgeschiedenis wil betekenis geven op een ruimere schaal