jaren 1970-jaren 1980
Onder invloed van:
o Nieuwe kwantitatieve geschiedschrijving
· Nationale Rekeningen
· macro-economische groeiprocessen
· Zicht proberen krijgen op de groei van landen.
· Economieën gaan analyseren.
o Nieuwe sociale geschiedschrijving
· Arbeidsomstandigheden
· levensstandaard, koopkracht
· Levensloop
· Men gaat afstappen van het Marxistische idee van ‘klassen’.
‘a misnomer’ (R. Cameron)
o De Industriële Revolutie is misbenaamd.
o Men wil afstappen van het revolutionaire karakter.
o Uit de Nationale rekeningen heeft men namelijk ontdekt dat:
· Er sprake was van een trage groei.
· Er geen sterke stijging van de levensstandaard was.
· Er heerst een sterk ongenoegen.
jaren 1970-jaren 1980
Nicholas Crafts
o Focus op growth accounting
o productiviteitsgroei in industriële sector lager dan aangenomen
· 0,2% per jaar in periode 1760-1800
· Niet spectaculair.
· BNP stijgt zeker niet zo sterk (gaat cijfers herbekijken).
jaarlijkse groei BNP in Engeland lager dan aangenomen (1,97% voor 1830 ipv 3,06%)
Achtergrond: ommekeer van conjunctuur
IR: minimaliseren van revolutionaire karakter van kwalitatieve en kwantitatieve aspecten van
transformatieproces
We schrijven geschiedenis op basis van actuele problemen. In deze periode is er
sprake van de ‘oliecrisis’. Men is ervan overtuigd dat er ‘no future’ is en gaat
afstaffen van het stappenplan van Rostoff.
Er is hier weeral sprake van een slechte economische periode dus gaat men het
revolutionaire karakter van de Industriële Revolutie weer gaan afzwakken.

jaren 1950-jaren 1970
o Economische blijvende (!) groei.
o Hoop
Rostow ( vijf fasentheorie)
Hij heeft het debat zeer sterk beïnvloed.
Hij heeft het onderzoek zeer sterk gestimuleerd.
Vijf fasen:
Stages of Economic Growth. A non-communist manifesto (1960)
1 Traditional society
Traditionele samenleving / landbouw
Ontwikkeling nationaal inkomen beperkt
Productiemogelijkheden beperkt
Nauwelijks economische groei.
2 Transitional stage
Voorbereidingsperiode
Voorwaarden voor industrialisatie
Vanalles gaat gaan opborrelen.
3 Take-off
= Industriële revolutie.
Start industrialisatie en moderne economische groei
Sterke stijging netto-investeringen en nationaal inkomen
Mechanisatie
Opkomst leading sectors (katoen, ijzer, steenkool) met technologische innovaties.
4 Drive to maturity
Rijpingsfase
Alle sectoren opgenomen in vernieuwingsproces
10% van nationaal inkomen geïnvesteerd
5 Age of high mass consumption
Intrede duurzame verbruiksgoederen en diensten
Consumptiemaatschappij
Dit was de maatschappij waar Rostow in dacht te zijn.
6 Prospective stage / era of post maturity
Open vraag ‘hoe gaat dit verder?’
We zullen zien (verschillende opties).
o Consumptie kan verder doorgaan.
o Aandachtsverschuiving naar het sociale (herverdeling).
o Militaire of economische agressie.
Kritiek op Rostow zijn vijf fasen plan:
Groeimodel niet universaliseerbaar patroon / deterministische veralgemening
Theorie klopt zelfs niet voor prototype-land Engeland
Niet te projecten op ontwikkelingslanden
Preconditions for take-off niet overal aanwezig; substitutes mogelijk
Geen vergelijkbare autonome processen, maar onderling verbonden processen
Niettemin: belang = aanscherping historische analyse
We schrijven geschiedenis op basis van actuele problemen. De situatie hier is er een van
voorspoed, aanhoudende groei, een beperkte inflatie en full employment (weinig werkloosheid).
Er is dus zeker sprake van optimisme.
Men gaat de Industriële Revolutie dan ook in een positiever daglicht gaan bekijken, als een
algemener gebeuren, een gids voor economische ontwikkeling.
Men gaat focussen op economische groei dankzij de Industriële Revolutie.

Interbellum - jaren 1950
Van de ‘dolle jaren twintig’ tot de ‘crisis van de jaren dertig’. Na de crisis van de jaren dertig
komen er een aantal jaren van hoop die de kop werd ingedrukt door WOII.
Postan - Ashton - Nef
Kwantitatief / verklarend
Focus op transformatie die veel verder reikt dan enkel industrieel
Achtergrond:
o cyclische fluctuaties in economie (dolle jaren twintig, crisis jaren dertig)
o destabilisering door WO
o hoge werkloosheidsgraad
o onzekerheid en labiliteit
· Jaren twintig: ‘the sky is the limit’.
· Ondanks dat het eind de jaren dertig wat beter gaat blijft men onzeker.
We schrijven geschiedenis op basis van actuele problemen, hier is er sprake van een complexe tijd,
men wisselde goede economische tijden af met crisisjaren en wereldoorlogen. Men gaat de Industriële
Revolutie van nu af aan ook gaan zien als een complex geheel.
Men gaat aandacht krijgen voor de evolutie i.p.v. de revolutie.
Men heeft oog voor de conjunctuur: gradueel en cyclisch gebeuren.

Ca 1880-1920
Arnold Toynbee
o Gaat focussen op mechanisatie/ technische innovaties.
· Deze zorgt voor het uitstoten van arbeidskrachten.
· Machines laten de productie stijgen.
· Maar ze vervangen daarnaast ook veel mensen.
· Deze revolutie gaat de samenleving verstoren.
Kwalitatief / beschrijvend
Achtergrond: economische crisis
o Prijzen en zo ook de winsten dalen.
o Koopkracht niet gestegen.
o Markt overspoelt met goedkope producten.
o De concurrentie en dus ook de armoede stijgen (concurrentie gaat de lonen laag
houden).
o Pessimisme.
IR: symbool voor grote sociale problemen; accent op revolutionaire aspect
Sociale dimensies.