Situering
Het Britse imperium staat aan het toppunt van zijn macht in het derde kwart van de 19de eeuw.

Productie
De plattelandssamenleving gaat op een grondige manier veranderen: de crisis van de jaren 1840 zorgt ervoor dat het nieuwe model gaat doorbreken. Landbouwers kunnen door de versnippering van het areaal niet meer zelfstandig overleven, waardoor er grote migraties komen van platteland naar industriegebieden. Industrialisering hangt ook samen met de opkomst van de spoorwegen.

Arbeid
In de late 18de eeuw werd de Wet de Chapellier (1791) gestemd: er kwam een verbod op beroepsverenigingen, omdat men vond dat ze de vernieuwing verhinderden, en vrijheid van arbeid. De plaats van consumptie en de plaats van productie werden losgekoppeld van elkaar. Er kwam een hoge arbeidsparticipatie: het inkomen van vrouwen en kinderen was noodzakelijk. Er was echter wel een lage bescherming: via het arbeidsboekje, arbeid was flexibel en goedkoop en dus vervangbaar.

Bevolking en gezin
Er was een hoge bevolkingsgroei (ongeveer 1%), een hoge nataliteit en een hoge mortaliteit (vooral bij jonge kinderen), zo’n 40 à 50% van de kinderen sterft voor hun 10de levensjaar (dit daalt tot 25% in de jaren 1880). Dit was gerelateerd aan de babyvoeding. Er was een restrictieve fertiliteit: mensen huwen vaak zeer laat of blijven celibatair. Dit heeft een invloed op het aantal kinderen die geboren worden. Het gezin is een zeer losse structuur: vaak trouwt men pas wanneer men al zwanger is. Je krijgt op die manier verschillende samenlevingsvormen (vaak onder gedwongen omstandigheden).

Overheid
Er is sprake van een afwezige overheid: laissez faire. De overheid doet bv. maar een minimale
inspanning voor herverdeling. Ze stelt zich vooral op als bewaker van de politieke en sociale belangen van de burger. Er speelt de ideologie van de vrije markt. De overheid grijpt wel degelijk in, maar vooral voor zij die het politiek voor het zeggen hebben. Of in functie van bv. accijnzen op jenever omdat het ongezond is. Er is een ongelijke bescherming van arbeid en kapitaal: de overheid lever maximale inspanningen voor de economische belangen, maar minimale voor de sociale belangen.

 Lange 19de eeuw
Kernbegrippen die we ermee kunnen associëren:
o Industriële Revolutie
o Eeuw die zich typeert als de economische liberalisering, sociale disciplinering
De kosten worden afgewenteld op de arbeid en het gezin. Zo’n extensief model kan niet op lange termijn blijven functioneren, want dit put de maatschappelijke krachten uit.
 Lange 20ste eeuw
Kenmerken die we ermee associëren:
o Gold van de tweede Industriële Revolutie
o De overheid treedt meer op
o In plaats van een overlevingsmodel komt een patriarchaal model
 Intensief model: men probeert de inspanningen die men draagt voor een stuk te compenseren. Men gaat investeren, niet enkel in economie, maar ook in mensen, bv. in onderwijs. De overheid neemt een steeds grotere rol in, ook financieel: ze zullen een groot deel van de kosten dragen.
 Lange 21ste eeuw?
Kernbegrippen die we ermee kunnen associëren:
o Derde Industriële Revolutie? Digitale revolutie
o We zien nieuwe samenlevingsmodellen ontstaan en een toenemende individualisering.
Hoe zal dit model zich verder gaan ontwikkelen?

We onderkennen drie periodes sinds 1750. Je werkt met een zekere norm/gemiddelde bij dit model.

Op welke manier kan je in die lange eeuwen een bepaalde typering voorstellen?
grafiek
19de eeuw: liberale eeuw, laissez-faire, zeer hoge participatie, niet enkel door mannen, maar ook vrouwen en kinderen.
20ste eeuw: geen vrije-marktsysteem meer, maar eerder een sociaal gecorrigeerde vrije markt. Het kostwinnersmodel wordt gepropageerd. De overheid wordt bijzonder vaak…. , passieve welvaartstaat.
21ste eeuw: actieve welvaartstaat, zijn we aan het evolueren naar een combinatiemodel? Model van de tweeverdiener?