• Propaganda: het verspreiden van ideeën en het beïnvloeden van meningen
  
  
• In de 16/ 17e eeuw nog om eigen leer te verspreiden
• 19e eeuw als bijverschijnsel van de democratisering (partijen)
• In de WOI: manier om het volk te beïnvloeden maar ook om het gedrag te rechtvaardigen (proberen goed te praten waarom er oorlog is en waarom je voor je land moet vechten)
• Er werd dus voortdurend een moreel beroep gedaan op de bevolking

• Het was moeilijk of onmogelijk om onafhankelijke informatie te krijgen
• Het won kracht door nieuwe communicatiemiddelen als radio en film
• Ook massaorganisaties als het Arbeidsfront en Hitlerjugend waren belangrijk

Communisme : links, fascisme + nationaal-socialisme : rechts

Communisme: arbeidersklasse, wereldrevolutie, militaristische staat; oorlog werd verheerlijkt, ras en natie doen er niet toe, klasseloze maatschappij

Fascisten: fanatieke nationalisten, tegen de rassenleer, Italië moet heersen over de Middellandse Zee net als het oude Romeinse Rijk, verheerlijken strijd en geweld

Nationaal-Socialisten: zeer nationalistisch, kernpunt is de rassenleer, verheerlijken strijd en geweld

Algemene overeenkomsten: Ze wilden alles van de bevolking, het leven, denken en voelen volledig controleren. Er is maar één juiste ideologie, dus ook maar één juiste leider en partij. De samenlevingen waren strikt hiërarchisch georganiseerd

• Optimisme -> idee van nieuw kapitalisme, zonder crises en uitgeputte arbeiders
• Welvaart steeg enorm
• Aandelenkoers op de effectenbeurs storten in -> ‘Live now, pay later’
• Wereldkapitalisme deed ten dode opgeschreven
• Pas herstel met de New Deal -> ingrijpen van de overheid
• Het enige land zonder werkloosheid was de Sovjet-Unie , daar groeide de economie

• Wapenwedloop
  
  
• Nationalisme
• Imperialisme

• Bondgenootschappen waren al gemaakt
• Wankel machtsevenwicht
• Frankrijk wilde Elzas-Lotharingen terug van Duitsland
• Er waren sterk nationalistische stromingen
• Duitsland en Oostenrijk-Honagrije waren bondgenoten en Frankrijk en Rusland. Na de Boerenoorlog was Engeland op zoek naar bondgenoten, maar een Engelse toenadering tot Duitsland werd door de Duitsers afgewezen. Engeland zocht nu toenadeering tot Frankrijk en Rusland -> Triple Entente. Duitsland zag zich hierom als het slachtoffer van een tegen haar gerichte samenzwering. De Duitsers maakten zich tevens zorgen over het snelle Russische herstel na de nederlaag tegen Japan in 1905 en de daarop volgende revolutionaire onrust.
• Duitsland had zich na de Frans-Duitse Oorlog snel herstelt en dat wekte zorgen bij Frankrijk -> sloot bondgenootschap met Rusland
• Nationalisten bepaalden steeds met het beleid in een regering
• In tegenstelling tot Frankrijk en Groot-Brittanië bezat Duitsland nauwelijks koloniën, waardoor het minder als grote mogendheid werd gezien -> maar het had wel grootste landleger ter wereld
• In landen werden plannen bedacht om de ‘eerste klap’ uit te delen
• Sommige landen zoals Italië en Roemenië gingen met de meestbiedende zijde mee
• Aanloop: moord op de Oostenrijk-Hongaarse kroonprins Frans-Ferdinand door een Serviër.