De oudste kijk op de psychologie zijn de gedichten van Homeros; Ilias en Odysée. Deze waren als het ware de folkpsychologie van toen, omdat het gedichten waren over liefde, loyaliteit, passie en strijd. Al deze termen gaan over het gedrag van de mens.

PSUCHE

Het woord psuche is het eerste woord dat verwijst naar de ziel -> Psuche betekent levensadem, het tegenovergestelde van de dood.

Psychologie neemt zijn naam dan ook van deze term; de studie (logos) van de ziel (psuche).

Deze psuche verdween bij het slapen, maar het was niet actief bij het wakker zijn en het leefde verder bij sommigen na de dood. Het werd ook nooit geïmpliceerd als het veroorzaken van gedrag -> Gedrag wordt daarentegen geïmpliceerd in verschillende onafhankelijke sterfelijke „zieltjes‟.

KRIJGSETHOS

Griekse mannen streefden naar fysieke sterkte, roem en glorie. De zaken die werden afgekeurd, waren zwakte (bv. Vrouwen) en zelfbelang. Het leven als groep was dus belangrijk. Het bereiken van roem moest altijd in dienst van de staat zijn.

ARETE (deugdzaamheid.)

Men moest leven volgens dit ethos en onsterfelijkheid verwerven door moed in de strijd.

Deugdzaamheid = een prestatie, en niet iets wat je bent. Niet iedereen kon deze deugdzaamheid bereiken Bv: vrouwen, kinderen, adolescenten, slaven en armen.

De Grieken hadden angst voor het noodlot, want het kon deugdzaamheid van hun weghouden. Begrip van deugdzaamheid is door het stoïcisme en christendom veranderd 

Deugdzaamheid als een staat van zijn en niet als een prestatie.

Werd de geest ontdekt, uitgevonden of geconstrueerd?

Er zijn 4 mogelijke verklaringen:
1) “geest” is een natuurlijke soort: tijd-ruimtelijke universalia (cfr. Atomen)
2) “geest” is een sociale constructie (cfr. Heksen): ze bestaan niet echt
3) “geest” is een natuurlijk artefact: de geest bestaat maar het is een tijd-ruimtelijke
locale constructie (cfr. Mount Everest, hond)
4) “geest” is een sociale constructie die causale kracht heeft (cfr. Geld)

Voorbeelden: Sociale constructie van de geest

• Eeuwige ego-identiteit: geest leeft verder na de dood
• Tijdelijke ego-identiteit: geest sterft af samen met lichaam
• Veranderende ego-identiteit: geest is tijdelijk en verandert voortdurend

Het idee van de geest is diep geworteld in allerlei religieuze systemen, door bijvoorbeeld:

• het verschil te verklaren tussen levende en niet-levende dingen; de ziel is de essentie van de persoon
• om menselijke persoon te verklaren.

Historiografie is de geschiedenis en de methodologie van de geschiedschrijving. Er is enerzijds “oude” historiografie en anderzijds is er “nieuwe” historiografie. Oude historiografie is „van boven af‟, het is vooral de beschrijving van grote figuren, het is narratief (verhalend) en het is toegestemd tot een breed publiek, het moet dus goed en prettig leesbaar zijn.

Nieuwe historiografie is „van beneden af‟, het is de beschrijving van de gewone mensen, het is analytisch en statistisch, de Zeitgeist1.

De historiografie van de wetenschap doorloopt twee fasen:

1. “Oude school” tot 1950; geschiedenis van de wetenschap werd geschreven door wetenschappers. Dit was ook omdat zij in staat waren om de wetenschappelijke termen te begrijpen en uit te leggen.

2. “Nieuwe school” vanaf 1950; geschiedenis van de wetenschap werd geschreven door echte historici. Een voorbeeld is Kuhn, hij heeft namelijk ook een wetenschappelijke achtergrond (+ historicus).

De historiografie van de psychologie heeft dezelfde fasen doorlopen, maar wel wat later en het is nog steeds oncompleet. Een voorbeeld van een geschiedschrijver in de psychologie is Boring. Hij schreef de “History of experimental psychology” in 1929. Hij was zowel een wetenschapper als een psycholoog. Hij was tevens een student van Titchener. Zijn stijl van schrijven is volgens de Whig en het is internalistisch.

Ons standpunt van geschiedschrijving is narratief. De Zeitgeist wordt gehanteerd maar er is ook een bespreking van de grote figuren. Het is een mix van internalistische en externalistische schrijfstijl. En last but not least; GESCHIEDENIS IS GEEN WETENSCHAP, MAAR EEN MENSWETENSCHAP. (History is a humanity, not a science)