Het is niet verstandig een volle fles limonade op een warme zomerdag te koelen in het vriesvak van een koelkast. Wat kan er, afgezien van het feit dat de limonade bevriest, dan gebeuren?
Limonade bestaat voor een groot deel uit water. Het volume wordt bij bevriezen groter, waardoor de fles kan gaan springen.
Als men in een reageerbuis gesmolten paraffine laat afkoelen, is het oppervlak van de gestolde paraffine hol. Hoe blijkt hieruit dat paraffine bij het stollen krimpt?
De bovenste rand of aanslag van de paraffine in de reageerbuis laat het volume zien van de gesmolten paraffine. Aangezien het gestolde oppervlakte hol is, kan men dus opmerken dat het volume is afgenomen en dat de paraffine bij het stollen is gekrompen.
8. Noem enkele stoffen waarvan het smeltpunt niet scherp is aan te geven. Dit is bijvoorbeeld bij glas, boter, asfalt en rubber.
9. Wat gebeurt er in de regel met het volume bij smelten en wat bij stollen. Het volume van een stof neemt toe bij smelten en af bij stollen.
10. Welke uitzondering ken je op vraag 9? IJs; dit heeft te maken met de kristalstructuur ervan.
Bij smelten zet een stof uit, dus het volume wordt dan groter. De massa verandert niet. De dichtheid vermindert, want per dm3 is er minder massa aanwezig. Hierdoor zal een vaste lichaam zinken in zijn eigen vloeistof. IJs is hierbij een uitzondering, want deze krimpt bij het smelten, vanwege de kristalstructuur van ijs.
Bij water vindt uitzetting door afkoeling al plaats als men het afkoelt van 4 oC tot 0 oC. Dat komt doordat zich dan ijskristallen in het water beginnen te vormen.
