Item gefilterd op datum: januari 2014

Monopolist maakt keuze:

- Kleine verkoop bij hoge prijzen enerzijds of;

- Grote verkoopsvolumes bij lage prijzen anderzijds

- Vb.: Marktvraagfunctie naar belegde broodjes (zie hoofdstuk 3):

- Toename ontvangsten:

- Door prijsverlaging of prijsverhoging?

- Dit hangt af van prijselasticiteit van vraag

Verloop van de opbrengsten bij de monopolist

- Interactie tussen prijs, verkochte hoeveelheid en totale ontvangsten gereflecteerd in dalend verloop van marginale ontvangsten

- Marginale ontvangsten liggen onder gemiddelde ontvangsten

- Verschil met vorig hoofdstuk: bij volmaakte mededinging: marginale en gemiddelde ontvangsten steeds gelijk aan gegeven marktprijs

- Monopolist bepaalt zelf prijs, want is prijszetter

- Monopolist kan meer verkopen door prijs te verlagen

- Prijsverlaging betekent echter niet noodzakelijk hogere ontvangsten (zie hoofdstuk 4)

- Perfecte mededinging: zoveel verkopen als men wil, bij gegeven marktprijs

- Eén aanbieder van product zonder goede substituten, gevolg: economische machtspositie

- Echter: weinig voorkomende marktvorm

- Perfecte concurrentie

- Vrije prijsvorming leidt tot welvaartsoptimum in markt met perfecte concurrentie

- Weinig markten vertonen perfecte concurrentie Asymmetrische informatie, productdifferentiatie, weinig aanbieders, prijsafspraken...

- Publieke goederen en externe effecten

- Agenten beslissen zonder rekening te houden met effecten op andere agenten -

- Traditionele marktfalingen

- Verdeling

- Eerste welvaartstheorema zegt niets over verdeling

- Overheidsfalingen

- Doelstellingen overheid stroken niet altijd met doelen van burgers

- Overheid en markt

- Stap 1: Is er een duidelijke marktfaling?

- Stap 2: Wat is daarop het ‘ideale’ overheidsantwoord?

- Stap 3: Wat zijn de gevolgen van de interventie?

- Stap 4: Beslissing

- Marktmechanisme

- Uitkomst van ongecoördineerde handelingen in veranderende omstandigheden op Paretogrens houden

- Juiste incentives

- Juiste allocatie van middelen

- Partieel versus algemeen evenwicht

- Studie van algemeen evenwicht: complex

- Walrasiaans evenwicht: simultaan evenwicht in alle markten

- Beschouw gekleurde driehoek in Figuur 8.11.:

- Welvaartsverlies

- Verliesdriehoek

- Deadweight loss

- Excess burden

- Maximumprijs verhindert pareto-efficiëntie

- Producentensurplus: SEK => LMK

- Verlies: LSEM

- Consumentensurplus: SRE => LRQM

- Verlies: TQE

- Winst: LSTM

- Finaal verlies: MQE

Pareto-(in)efficiëntie bij hoeveelheid > bij marktevenwicht

- Eerste welvaartstheorema

- “Wanneer prijsvorming vrij wordt gelaten in markt van perfecte concurrentie, leidt de evenwichtsprijs tot een Pareto-efficiënte situatie”

- Beschouw Figuur 8.10.:

- Voor 200ste broodje: bereidheid tot betalen (hier €4) > marginale productiekosten (€2)

- Potentiële ruilmogelijkheden blijven onbenut

- Stel: extra broodje geproduceerd en verkocht tegen €3,5

- Goed voor consument (bereidheid tot betalen > €3,5)

- Goed voor producent (marginale kosten < €3,5)

- Pareto-efficiëntie: Som van consumenten- surplus en producentensurplus is maximaal

- d.w.z. alle Paretoverbeteringen zijn uitgeput

- Veronderstel:

- Waarde van goed = bereidheid tot betalen voor dat goed

- Consumentensoevereiniteit

- Consumentensurplus(stijgt met afname prijs)

- = Totale bereidheid tot betalen (OABC) – Hetgeen alle consumenten samen werkelijk betalen (Op0BC)

- Producentensurplus (daalt met afname prijs)

= Totale opbrengsten (Op1EF) – Totale kosten (ODEF)

- Perfecte concurrentie met identieke ondernemingen (vlakke aanbodcurve): producentensurplus = 0 (niet op grafiek)

Figuur 8.9.: De vraagcurve en de bereidheid tot betalen voor broodjes (a) en het consumentensurplus (b)

Figuur 8.9: De aanbodcurve en de prijs die de productenten vragen voor broodjes (a) en het producentensurplus (b)

“Een maatschappelijke toestand is Pareto-optimaal indien het onmogelijk is om een wijziging door te voeren waarbij de welvaart van tenminste één individu toeneemt, zonder dat de welvaart van ten minste één ander individu afneemt.”

= normatief

- Paretoverbetering: verandering zó dat minstens één individu erbij wint zonder dat iemand erbij verliest

- Grafisch: Paretogrens geeft weer hoeveel welvaart het ene individu maximaal kan verwerven, wanneer welvaart van alle andere individuen is vastgelegd

- Pareto-efficiënt:

- PuntenA,B,C,D,E,…

- Meer algemeen: Paretogrens

- Pareto-inefficiënt:

- Punten M, N, …

- Meer algemeen: onder Paretogrens

- Mogelijke oorzaken van inefficiëntie:

- Weinig aanbieders

- Externe effecten

- Publieke goederen

- Kritiek op criterium van Pareto:

- Veel punten zijn onvergelijkbaar

- Voorbeeld: punten C en M

- Pareto-efficiënte punten, maar welk is ‘best’?

- Voorbeeld: punt A beter dan punt C???

- Normatieve uitspraken over marktgebeuren

- Bijvoorbeeld: vrije markt = ‘beste’ manier om economische beslissingen te nemen