!! verwantschap, erkenning van deze,.... is cultureel verschillend.
- Gepubliceerd in Sociologie
- Reageer als eerste!
(Strauss heeft hier een belangrijke rol in gespeeld)
(Strauss heeft hier een belangrijke rol in gespeeld)
De studie van het gezin en het huwelijk is een van de belangrijkste onderzoeksdomeinen van de sociologie.
Maar: er bestaat grote variatie!
Gezin
Wat?
Groep personen die verbonden zijn door verwantschapsband, en waarin de volwassenen de zorgop de kinderen nemen. En omgekeerd.
Verwantschap:
Natuurlijk (bv geboorte) of door ontstaan door huwelijk.
Institutionele band die cultureel en menselijk gemaakt is.
Zorglening:
In het begin zorgen de ouders voor de kinderen, maar daarna als ouders
oud zijn, is het andersom.
Gericht op bio-soc reproductie van de soort
: biologisch wordt dit aanzien als een soort van legbatterij voor het maken
van kinderen.
Primaire groep
Opm. Zelfs als men rekening houdt met deze componenten is het nog moeilijk te
definiëren.
Verwantschap
Wat?
Verhoudingen tussen individuen die door huwelijkof door afstamming tot stand zijn gekomen.
Zeer opvallend
Waarom? Directe sociale omgeving moet weten dat men gehuwd is. Dit geeft namelijk duidelijkheid, sociale verwachtingen, sociale rollen voor iedereen.
Huwelijk
Wat?
Een sociaal erkende en goedgekeurde seksuele verhouding tussen twee volwassen individuen.
Maar! Te beknopte definities, want homoseksuele kunnen geen kinderen hebben. +
broer en zus kunnen ook samenleven zonder geslachtsgemeenschap te
hebben.
Opmerking:
Verwantschap
In onze samenlevingen zijn verwantschapsbanden zeer beperkt tot een aantal nabije verwanten. Terwijl in kleinere culturen de verwantschapsbanden zo van belangzijn voor de organisatieen het hele leven, ze spelen overal een rol. In nog kleinere culturen kan het zijn dat iedereen een verwantschapsband met iedereen heeft.
Bv. Marokko geven ze de oom van vader en moeder een andere naam. Door dit verschil in naam wordt gewezen op een verschillende verwachting. Wij maken wel een onderscheid tussen neven en nichten. Maar het weet van hebben en onderscheiden van de familie is niet belangrijk.
Vrouwen zijn vaak het slachtoffer van ongewenst seksueel gedrag.
Geen nieuw verschijnsel
Reeds in de middeleeuwen
= het werd als ‘normaal’ beschouwd dat een man fysiek geweld pleegde op zijn
vrouw, net zoals het normaal was dat vader de kinderen sloeg
Nu?
Vrouwen zijn wettelijk beschermd
Maar: Nog steeds wijdverspreide praktijk van fysieke geweldpleging op
vrouwen
Vaak ook moeilijk om zich te beroepen op wet
- Politie zal in eerste plaats rust herstellen, meestal geen gerechtelijke
stappen
- Vrouwen zetten niet gemakkelijk eerste stap om te breken met hun man
Omwille van kinderen
Economisch afhankelijk
De problemen van het succes
Onderzoek naar aanwervingspraktijken:
Steeds bij vrouwen vraagt men naar het hebben van kinderen en hun planning daarover.
Terwijl men dit nooit bij een man zal doen. (of toch minder)
De interviewers rechtvaardigden dit doordat naar hun mening vrouwen vaker
afwezig zullen zijn door de kinderen.
De verantwoordelijkheid lag bij de vrouw i.p.v. bij de ouders.
Dit speelt ook een grote rol bij het krijgen van promoties. Men verwacht namelijk
een onderbreking van de carrière om voor de kinderen te zorgen
Vrouwen zien het grootbrengen van kinderen zelf als een obstakel in de carrière:
De meeste managers erkennen het feit dat vrouwen gelijke mogelijkheden moeten kennen.
Maar het vooroordeel zit hem in de opvattingen over huishouden en opvoeding,
deze worden nog altijd als vrouwelijk aanzien.
En vrouwen vinden dit ook nog altijd zelf!
Zolang dit blijft bestaan, zal het maken van carrière moeilijk zijn.
Belangrijk voor de verschuiving van de vrouwelijke rol
Voorindustriële samenlevingen:
Productie en huishouden is niet gescheiden, dichtbij huis.
Bv. Middeleeuwen: samen op land of ambachten werken met heel familie
Bv. spinnen= moeder, weven = vader, kammen = kinderen (weverij)
Beide geslachten werkten samen, weinig verschil tussen sexen.
Industriële revolutie:
Productie vond plaats in fabrieken, waarbij ritme en snelheid werd bepaald door de
machines + men nam individuele personen aan.
Einde van traditie waar families aan geheel werden aanzien.
scheiding man en vrouw
Tot begin twintigste eeuw:
Toenemende scheiding thuis en werkplaats.
Vrouw = binnenhuiselijke taken
Lage buitenhuiselijke tewerkstelling tot dan.
De meeste actieve vrouwen op arbeidsmarkt waren de ongetrouwde
vrouwen, wiens inkomen gestort werd op rekening ouders.
Maar: Vanaf toen stijging vrouwelijke participatiegraad aan
arbeidsproces.
Eén van de oorzaken:
Eerste wereldoorlog
kende een tekort aan arbeidskrachten, waardoor de vrouwen de mannen hun functies overnamen.
Einde oorlog werden deze wel terug overgenomen, maar de traditie was
doorbroken.
Na 2de wereldoorlog
namen de vrouwen terug de mannen hun positie over, maar deze keer gaven ze deze niet meer af.
Er ontstond een periode van feminisering.
Nu:
Ongeveer 37% werkt buitenhuis van de vrouwen, wat relatief laag is in vergelijking met andere landen.
Maar dit komt door relatief lage tewerkstelling van de actieve bevolking. Vrouwen
voeren nog steeds meer de minder betaalde jobs uit.
Rollen van beide geslachten zijn cultureel verschillend.
Maar meestal (tot zelfs altijd) neemt de man de dominantie positie in.
Hij heeft de politieke en militaire activiteiten onder controle.
Terwijl vrouwen eerder instaan voor de verzorging van de kinderen en het
huishouden.
Ook nu nog bestaat deze situatie nog steeds, enkel is het verschil minder scherp. (arbeidsverdeling)
Wij leven nog altijd in een patriarchale samenleving waar er sprake is van een economisch verschil.
Bv. mannen verdienen nog steeds meer dan vrouwen,uren, arbeid,..
Nochtans kunnen we de laatste dertig jaar spreken van een opkomst van de vrouw.
We evolueren naar een matriachaat, waar vrouwen de belangrijkste rol
spelen. ( het belang van het patriachaart daalt, maar is nog niet weg!)
Walby:
spreekt over een patriarchaat als volgende zes dimensies gelijk voorkomen:
- Maar! Er blijven nog meer mannen dan
vrouwen op de kieslijsten staan, politieke participatie blijft een
mannenzaak en het echt machtscentra wordt
vertegenwoordigd door mannen.
60'-2000:
Passief seksueel wezen; een lustobject voor de man i.p.v. een lustsubject
Victoriaanse periode:
Vrouw= onmachtig, zwak, weerloos, teer wezen. een seksobject
Nu:
Nog steeds verdingelijking van de vrouw in de media, reclame.
Maar ook zijn er vrouwen die ‘girlpower’ hebben en zeer assertief hun
seksualiteit beleven.
Oorzaak van dit patriachaat in onze moderne samenleving:
Vrouwen baren en zorgen voor kinderen.
Dit eist veel tijd en zorg, die in het verlengde ligt van het baren en zorgen.
Door deze verzorgende rol neemt de vrouw ook huishoudelijke taken op zich,
waardoor ze zich niet meer kan richten op o.a. carrière, buitenhuis werken,... .
Deze breuk gebeurt geleidelijk
Deze continuïteit is kenmerkend voor het zelfgevoel van de
vrouw.
Haar identiteit zit namelijk altijd met anderen verweven:
Vroeger met haar moeder en nu met haar man
ð Reden van sensitiviteit en emotioneel medegevoel.
ð Wij-denken!!
ð ik en mijn vrouw denken!!
Opmerking:
Chodorow draait Freud in zekere mate op zijn kop.
ð Freud = patriachaat
ð Chodorow = matriachaat
Chodorow gebruikt ideologische motieven, doctrines over mannen en vrouwen.
Deze zijn niet neutraal of wetenschappelijk.
Ook zij kende veel kritiek:
v Geen plaats voor onafhankelijkstrijd van de vrouw
Maar erkenning theorie door verschijnsel dat mannen minder met emoties kunnen omgaan.
Opmerking:
Vader staat centraal
De bewustwording van de ‘genderverschillen’ bij kinderen draait om het al dan niet hebben van een penis.
Jongens
hebben een vader nodig, vanwege het feit dat ze lichamelijk overeen komen met hun vader. (overeenkomst in penis)
Hierdoor wordt hun mannelijke identiteit bevestigt.
Meisjes
daarentegen komen, tijdens de vergelijking, tot het besef dat ze geen penis hebben.
Waardoor hun vrouwelijke identiteit bevestigt wordt.
Opmerking:
Freud herleidde de genderverschillen niet tot louter anatomische verschillen. Maar het hebben van een penis staat ook symboolvoor mannelijkheid of vrouwelijkheid.
Tijdens de oedipale fase komt de jongen in aanmerking met de castratieangst.
Hij heeft namelijk schrik dat zijn vader zijn penis gaat afpakken, omdat de
jongen denkt dat de discipline die de vader eist te zwaar is.
Onbewust gaat hij zijn vader als rivaal zien bij het dingen naar de affectieve
gunsten van de moeder.
De jongen zal, noodgedwongen, zijn erotische gevoelens moeten
onderdrukken.
Hij leert zijn vader aanzien als superieur en begint zich hiermee te
identificeren. Hierdoor ontwikkelt hij zijn mannelijke identiteit.
Uiteindelijk geeft de jongen zijn liefde voor de moeder op uit angst voor
castratie door zijn vader.
Het meisje heeft nooit kunnen verkropen dat zij geen penis heeft. Ze lijdt, volgens Freud, aan penisnijd.
Door het niet hebben van een penis zal ze zich niet met de vader kunnen
identificeren en richt ze zich noodgedwongen op haar moeder. (Zij bezit
namelijk ook niet over een penis.)
Hierdoor zal het meisje haar vrouwelijke identiteit opnemen. Dit gaat echter
niet gepaard met positieve gevoelens, maar eerder als een soort gemis.
Ze identificeert zich dus met de moeder en erkent dat ze tot de tweede sexe
behoort (Simone de Beauvoir) en de hier bijpassende houding bij aan
nemen.
In deze oedipale fase leert het kind zijn erotische gevoelens te onderdrukken.
De daarop volgende periode worden kinderen gekenmerkt door latentie, d.w.z. de seksuele activiteiten worden opgeschort.
Maar vanaf de puberteit verandert deze situatie terug.
De biologische veranderingen selectedren de erotische verlangens opnieuw.
Er bestonden in de toenmalige kinderboeken zeer grote verschillen in de rollen die de verschillende geslachten kregen toeverdeeld.
Deze kinderboeken waar de kindjes mede hun eerste indruk over de wereld kregen, is zeer cliché en stereotiepvoorgesteld.
Nu is dit al minder het geval.
Er wordt namelijk een groot belang gehecht aan de politiek correcte visie.
Bv. Probleemgevallen
Maar nog steeds zijn de gedragingen zeer stereotiep.
Het aanleren van de geslachtsrol gebeurt onbewust en zelfs voor het kind geboren is.
Bv. kleding, de kinderkamer, het speelgoed,....
Tevens zijn er ook heel wat preverbale tekens waardoor het kind zich bewust is dat er een verschil bestaat. (Het kan dit enkel nog niet plaatsen)
Bv. verschillende manier van vastpakken, knuffelen, omgaan,.... .
Ook het feit dat vrouwen cosmetica en verschillende feromonen hebben, maakt het verschil duidelijk. Hierdoor hebben ze namelijk een verschillende geur.
Natuurlijk mag men ook de visuele verschillen niet vergeten!
Een kind van twee jaar beseft al dat er verschillende geslachten zijn en kan zichzelf en andere in één categorie plaatsen.
Pas vanaf een jaar of zes realiseert het zich dat dit geslacht stabiel is en dat iedereen een geslacht heeft die dikwijls zeer merkbaar is door de verschillen in de anatomie.
Opmerking:
Belangrijk om te weten is het feit dat deze geslachtsverschillen niet overal even duidelijk zijn. Het is dus cultuurgebonden!!
Bv. Italiaanse kinderen spelen met veel meer geslachtsspecifieker speelgoed dan Nederlandse. Dit verschil zou de verschillende culturele achtergrond kunnen weerspiegelen. In Italië heerst er namelijk een meer traditionele geslachtsonderscheid dan in Nederland.
Veel studies over het ontstaan van geslachts-(gender-)verschillen.
De interacties tussen moeder en baby:
Ouders nemen een zeer verschillend houding aan t.o.v. jongens en meisjes, ook al denken ze dat ze op gelijke manier reageren.
Experiment van Adam en Beth toonde dit aan:
Enkele jonge moeders werden eerst samen met 'Beth' in een ruimte gezet. De moeders lachte veel naar het kind en gaven haar vrouwelijk speelgoed. Als er hen gevraagd werd om het kind haar karakter te omschrijven, schreven ze het typische meisjestrekken voor. Bv. lief, schattig,...
Als ditzelfde kind als jongen werd gekleed, reageerde andere moeders er zeer verschillend op. Ze gaven het namelijk jongensspeelgoed en karakteriseerde het als een kapoen, een deugniet,...
Besluit:
De reactie van de moeder is dus zeer bepalend. Het zelfbeeld is dan ook een verinwendigingvan het beeld dat andere op 'ik' hebben. Na verloop van tijd zullen we ons dan ook zo gedragen.
Kinderen die als man geboren, maar als vrouw worden beschouwd, zelfs wanneer ze mannelijke chromosomen hebben. Zij zullen zich later als vrouw gedragen en ook een vrouwelijke identiteit verwerven.
Bv. identieke tweeling: Bruce en Brenda (p183) De identieke tweeling was oorspronkelijk met hetzelfde geslacht geboren, maar werden verschillend opgevoed door een chirurgische ingreep. Hierdoor werd bij het jongetje de vrouwelijke geslachtsdelen gereconstrueerd én werd het als een meisje opgevoed. Met als gevolg dat het mannelijke meisje later ook wilde trouwen, met andere meisjes speelde. Terwijl zijn broertje eerder politieman wilde worden en graag stoer wilde zijn.
Maar! Tijdens de puberteit kreeg het 'meisje' te maken met wat identiteitsmoeilijkheden. Ze wilde namelijk een man zijn en voelde zich ook eerder een man, waarop de ouders besloten hebben het kind terug om te toveren.
Dit alles speelde zich echter af na het te weten komen van haar echte geslacht.
Besluit:
Zowel de “nature” (biologische verschillen) als “nurture” (opvoeding en socialisatie) spelen een belangrijke rol bij het verwerven van de geslachtsrol. De mate van invloed is nog niet duidelijk. (idem als bij Coëvolutie)
Opmerking:
Volgens sommige zijn de ‘sexe’ aangeleerd. We krijgen dus onze seksuele identiteit aangeleerd door de houding en omgang van de omgeving met jouw geslacht.
Bv. Als vrouw deden mensen veel vriendelijker en charmanter tegen deze 'omgetoverde' jongen.
® Hij toonde zich dus als vrouw, de omgeving gaat hier gepast op reageren waardoor jij je nog meer vrouw zou voelen. Terwijl toen hij terug een man was de omgang veel ruwer was.
(Misschien linken aan Mead zijn theorie over imitatie, play en game stadium?)