De Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) definieert een werkloze = iemand die niet werkt, onmiddellijk beschikbaar is voor een betrekking en er actief naar zoekt.

Wie er daar niet aan voldoet, behoort ofwel tot de groep van werkenden ofwel tot de niet-actieven.

Het is niet eenvoudig vast te stellen of iemand die niet werkt, ook beschikbaar is voor werk en er actief naar zoekt.

Om werklozen te tellen, worden 2 methoden gebruikt:

• gegevens gebruiken van de administratie die toezicht houdt op de uitvoering van de werkloosheidreglementering: Rijkdienst voor Sociale Zekerheid (RVA)
  probleem: ze houdt geen rekening met de werklozen die niett ingeschreven zijn bij de RVA, en wel met diegene die wel geregistreerd zijn als werkloos, maar die niet voldoen aan de 3 voorwaarden van de definitie.
• Uitvoeren van een uitgebreide enquête: jaarlijks door het NIS in samenwerking met het Bureau van de Statistiek van de Europese Unie.

Men berekent de werkloosheidsgraad: die wordt bepaald als het procentueel aandeel van de werklozen in de beroepsbevolking of:

De werkloosheidsgraad op basis van de RVA-gegevens zijn aanzienlijk hoger.

Voor internationale vergelijking zijn gegevens op basis van enquêtes te verkiezen boven administratieve gegevens. Die laatste zijn immers afhankelijk van de werkloosheidsreglementering, die verschillend is van land tot land.

Tenslotte is voor een goed begrip van het werkloosheidsprobleem niet alleen het aantal werklozen van belang maar ook de gemiddelde duur van de werkloosheid.

Ernstig probleem is de langdurige werkloosheid.

Om de beroepsbevolking samen te stellen, gaan we uit van wat we noemen de bevolking op werkbekwame leeftijd. (tussen 16 en 65 jaar)

Niet alle mensen binnen die leeftijdsgroep zijn actief in het betaalde arbeidsproces. Zij die dat wel zijn of die het, zoals de werklozen, willen zijn, vormen de actieve of beroepsbevolking.

Niet-actieven = jongeren die nog een scholing volgen + bruggepensioneerden + personen die vrijwillig (huisvrouw of vrijwilligerswerk) of omwille van dwingende rededen (arbeidsongeschiktheid) niet deelnemen aan het betaalde arbeidsproces.

Participatiegraad = deelnemingsgraad = verhouding tussen de beroepsbevolking en de bevolking op werkbekwame leeftijd (gewoonlijk uitgedrukt als %)

Beroepsbevolking = tewerkgestelden (zelfstandigen en hun helpers, loontrekkenden in de private en publieke sector) + werklozen

De tewerkstelling is een belangrijke economische variabele, ze is ook een indicator voor de economische activiteit. Gecombineerd met de beschikbare arbeid vormt ze een indicator voor de efficiëntie van een economie.

Het niet inzetten van beschikbare arbeid = verlies aan potentiële welvaart

Tewerkstelling is belangrijk voor de inkomensverdeling

tenslotte draagt tewerkstelling er voor de meeste mensen toe bij dat ze zich goed voelen binnen hun directe omgeving en binnen de ruimere maatschappij.

Impliciete deflatoren maken gebruik van gegevens van de nationale boekhouding, met name van gegeven in lopende en in constante prijzen.

De impliciete deflator van het BBP voor andere jaren is dan gelijk aan:

In symbolen kunnen we de berekening als volgt voorstellen:

Die uitdrukking verschilt enigszins van de vorige voor een prijsindex.

De gewichten houden verband met de kwantiteiten van het jaar 2003.

De gewichten = aandelen van elk goed of elke goederengroep in het BBP van 2003, waarbij voor de berekening van de aandelen de prijzen van het basisjaar 2000 worden gebruikt.

Een index waarbij de gewichten betrekking hebben op het jaar waarvoor de index berekend wordt, noemen we een Paasche-index

De impliciete deflator van het BBP of het BNP biedt het voordeel dat hij de evolutie meet van het gemiddelde prijspeil van alle goed/diensten, en dus niet alleen van de consumptie. Het nadeel van deze index is dat hij slechts met een min of meer grote vertraging gepubliceerd wordt.

Overigens kan men impliciete deflatoren bereken voor alle aggregaten van de nationale rekeningen waarvoor gegevens beschikbaar zijn tegen lopende en tegen constante prijzen.

De 2 prijsindices van de consumptie, het gebruikelijk indexcijfer en de impliciete deflator van de particuliere consumptie, geven nagenoeg hetzelfde beeld.