De cultuurrelativist stelt niet alleen dat juist is wat de groep vindt dat juist is. Maar het cultuurrelativisme is ook een overtuiging dat het individu zich nooit aan de invloed van de groep kan onttrekken.

Toch blijft dan nog steeds de vraag bestaan hoe verandering mogelijk is. Sumner verklaart dat door te stellen dat nieuwe elementen alleen worden ingebracht door de overwinningen op de natuur doormiddel van techniek en kunst.

Maar hoe is dit dan mogelijk, wetenschap wordt immers gemaakt door mensen. Benedict zegt hierover het volgende: ‘The vast majority of individuals in any group are shaped to the fashion of that culture.’ En inderdaad dat geldt voor de overgrote meerderheid, maar het significante is natuurlijk dat het niet voor allen geldt.

Misschien is wel het specifieke van moraal in haar kritische hoedanigheid dat het een ‘view from nowhere’ hanteert. Als het gaat om het beoordelen van vrouwenbesnijdenis, een onthoofdingritueel of ander fundamentele kwesties, dan kan en dient men een universeel menselijk perspectief in te nemen. Niet de eigen waarden en normen, maar de waarden en normen zoals die voor alle redelijk denkende mensen zouden moeten gelden zijn doorslaggevend.

De eerste vraag die we aan de orde moeten stellen is of het volledig onmogelijk is voor de moraal om zich van de culturele bepaaldheid te bevrijden.

Dworkin (rechtfilosoof) introduceert het begrip ‘kritische moraal’: Kenmerkend voor de kritische moraal is dat men redenen moet kunnen aangeven voor een moreel standpunt en dat standpunt consistent moet zijn. Men kan zich niet beperken tot het aangeven van gevoelens, hiermee een bekende kritiek op het emotivisme van bijvoorbeeld Westermarck formulerend.

Belangrijk is ook dat deze kritiek raakt aan de opvatting die moraal ziet als niets anders dan consensus over ‘folkways’ mores. Weliswaar is dit het begrip van moraal dat we aantreffen bij antropologen, zegt Dworkin, maar daarmee is het begrip moraal niet uitgeput. Iemand die niet meer doet dan ‘folkways’ overnemen neemt geen ‘morele positie’ in, althans niet in de zin van de kritische moraal.

Hiermee wordt niet beweerd dat moraal geen onderdeel is van de cultuur en dat die cultuur invloed uitoefent op de moraal, maar word bestreden dat het niet mogelijk is dat mensen zich losmaken van die culturele binding, zoals de cultuurrelativist stelt.

In deze paragraaf stelt de auteur de vraag hoeveel en welke elementen iemand moet onderschrijven om hem of haar met recht een cultuurrelativist te noemen. Hij beperkt zich tot de stelling dat in ieder geval het idee van de culturele bepaaldheid van de moraal moet worden onderschreven. Het erkennen van het bestaan culturele variëteit is ook wezenlijk, maar dit is dermate algemeen geaccepteerd dat dan praktisch iedereen een cultuurrelativist zou zijn.

Het gaat erom wat de cultuurrelativist doet met het gegeven van de culturele variëteit, hij trekt de conclusie van het relativisme. De auteur betoogt dat deze conclusie niet valide is. De zwakke plek van het cultuurrelativisme schuilt in de een overaccentuering van de culturele dimensie. Cultuurrelativisten zien de moraal geheel aan de leiband van de cultuur lopen.

In onderstaande paragrafen onderbouwd de auteur de stelling dat de conclusie van relativisme niet valide is.

Kritische analyse elementen cultuurrelativisme:

1. Er bestaat culturele diversiteit. Dit kan de auteur niet ontkennen.

2. Moraal is een onderdeel van cultuur. Het woord cultuur kan in een bredere en in een engere zin worden gehanteerd. In de brede zin verwijst het naar alle kenmerken van bepaalde levensvormen. In de engere zin verwijst het naar een systeem van waarden dat daaraan impliciet is. Maar in beide gevallen valt moraal daar onder. Ook dit element valt niet te ontkennen.

3. Moraal is afhankelijk van cultuur. Maakt vergelijking tussen moraal en recht, want zijn op vele punten vergelijkbaar. Kenmerkend voor recht is dat de gelding daarvan verschilt naar de nationale jurisdictie waarin men zich bevindt en niemand bestrijdt dit. Ten aanzien van recht zijn we dus allemaal cultuurrelativist. Waarom zouden we het dan niet zijn ten aanzien van de moraal?

4. Men kan zich niet bevrijden van zijn cultuur. Van de culturele invloed kan niemand zich bevrijden, leert de cultuurrelativist. Auteur haalt stellingen van bovengenoemde denkers aan die dit onderstrepen.

5. Absolute waarden en waarheden bestaan niet. . Auteur haalt stellingen van bovengenoemde denkers aan die dit onderstrepen.

6. Het geeft geen pas een vreemde cultuur met onze eigen waarden te beoordelen. Eerste normatieve claim van de cultuurrelativist. Als geen cultuur superieur zou zijn aan een ander, zou ook het imperialisme afgewezen moeten worden.

7. Als met een cultuur zou willen beoordelen, dan zou men dat moeten doen met de maatstaven die aan die cultuur zelf zijn ontleend. Aan de vorige zou men het standpunt kunnen verbinden dat men überhaupt geen moreel oordeel over een cultuur mag uitspreken. Maar dat is een vorm van moreel nihilisme die de cultuurrelativist zal vermijden. Hij meent wel degelijk dat een cultuur kan worden beoordeeld. Hij meent alleen dat de criteria die we daarvoor hanteren de criteria moeten zijn die door deze cultuur zelf worden aangeleverd.