De steden in het Romeinse rijk hadden een bestuursfunctie en waren centra van handel en nijverheid. Op het platteland leefden boeren en grootgrondbezitters. Zij produceerden het voedsel voor de stedelingen. Samen met de Romeinse bestuursambtenaren en de rijke handelaren vormden de grootgrondbezitters de elite. Onderaan de bevolkingsladder stonden slaven. Een samenleving die zo is ingedeeld heet een agrarisch-urbane samenleving.

Door Germaanse invallen in de 5e eeuw raakten de boerenvilla's onbewoond en daalde de landbouwproductie. De voedselvoorziening van de steden raakte daardoor verstoord. Veel mensen verhuisden uit de steden naar het platteland om voor zichzelf te zorgen. Dit het een agrarisch-autarkische samenleving, zelfvoorzienend.

Steden → Agrarisch-urbane samenleving → Germaanse invallen → minder landbouwproductie → voedselvoorziening in steden van slag → mensen verhuisden vanuit de steden naar het platteland → agrarisch-autarkische samenleving

Het wegvallen van het Romeinse rijk had grote gevolgen voor de economie. Het centrale bestuur viel weg en de economie stortte in. Daardoor werden wegen en bruggen niet meer onderhouden. Handeldrijven werd zo moeilijker. Het had geen nut mer om je te specialiseren in een beroep. Gezinnen gingen weer alleen voor zichzelf produceren.

Romeinse rijk valt weg → centrale bestuur valt weg → economie stort in → wegen en bruggen niet meer onderhouden → handel valt weg → geen specialisatie meer

De vrijwel volledige vervanging in West-Europa van de agrarisch-urbane cultuur door een zelfvoorzienende agrarische cultuur, georganiseerd via hofstelsel en horigheid.

➔ Koning in tweestrijd bij dood van leenman
◆ Leenman wil land nalaten aan zoon
◆ Wanneer Koning land aan zoon gaf, verloor hij de controle erover
◆ Wanneer hij weigerde, kon er conflict ontstaan tussen leenman en Koning
➔ Sterke Koningen hadden hier geen problemen mee. Zwakkere Koningen wel.
➔ Verhouding tussen leenheer en leenman werd minder persoonlijk
◆ Leenman ging om het verkrijgen en behouden van grondgebied
◆ Leenmannen gingen zelf ook leenmannen benoemen, achterleenmannen

● Deze zwoeren trouw aan de lokale heer, niet aan de koning
● Zo verloor de koning nog meer macht, terwijl koningen in de
Middeleeuwen moesten vechten voor de eenheid van hun rijk en erkenning van hun gezag