De Portugezen ondernamen als eersten ontdekkingsreizen om Indië te bereiken. Ze volgden de kust van Afrika zuidwaarts. In 1488 voer Bartolomeus Diaz als eerste om de Afrikaanse zuidpunt. Langs deze zeeweg bereikte Vasco da Gama in 1497 de westkust van India. De Portugezen hielden deze routes strikt geheim.

Columbus had zich voorbereid op de reis naar Indië. Hij was ervan overtuid dat er een westelijke route moest zijn. Columbus gebruikte de kaart van Toscanelli en verzamelde informatie over windrichtingen en stromingen op de Atlantische Oceaan. Het nieuwe model handelsschip uit die tijd, het karveel, was geschikt voor grote afstanden. Met drie van zulke schepen begon Columbus in 1492 aan zijn tocht. Na vijf weken zette hij voet aan land in het

Caribische gebied. Hij noemde de inwoners Indianen, omdat hij dacht dat hij in Indië was. Door zijn reisverslag zou men later beseffen dat het een onbekend gebied betrof. Portugezen pioniers in ontdekkingsreizen → Bartolomeus Diaz als eerste om Afrikaanse zuidpunt, daarna Vasco da Gama → Geheime routes → Columbus gebruikte kaarten van Toscanelli voor zijn reis → met 'karvelen' ging hij op reis → dacht dat hij Indië had bereikt → was eigen Caribische gebied → loser

Door tussenhandel (bijv. Arabië → Venetië → Europa) maakte producten duur, vooral specerijen. Het leek de Europeanen veel voordeliger om zelf producten uit Indië te halen. Over land was dit onmogelijk, omdat de Arabieren geen Europese handelaren in hun gebieden toelieten. En een zeeweg was nog niet bekend.

Motieven om op reis te gaan:
● Zelf producten uit landen halen
● Christendom verspreiden
● Koningen wilden door ontdekkingsreizen hun macht en status vergroten
● Portugese koning wilde priester Johannes vinden, die diep in Afrika zou heersen als een vorst, om met hem een pact te sluiten tegen de moslims.

Aan het eind van de 15e eeuw was het wereldbeeld een stuk verbeterd. De kaarten van Europa waren door handelscontracten redelijk betrouwbaar geworden. Maar hoe verder van Europa af, hoe onduidelijker de kaarten waren. Al in de Middeleeuwen was er gediscussieerd over de vorm van de aarde.

Wetenschappers kenden de ideeën van de oude Griek Ptolemeüs (87-150 n. Chr) en vonden aanwijzingen voor de bolle vorm van de aarde. In het drukbevaren Middellandse Zeegebied wisselden zeelui kennis uit over zeeroutes, zeestromingen en windrichtingen. Meer kennis over de wereld → meer handel → op zee wisselden zeelui kennis uit → men begon Ptolemeüs te geloven (aarde is rond)

De Franse koning Filips II wilde van Frankrijk een goed bestuurde staat maken. Hij breidde zijn koninklijk bezit uit door na het overlijden van een leenman diens leen bij de kroondomeinen (eigendommen van de monarchie/de koning) te voegen. Hij veroverde de Engelse bezittingen in

Frankrijk toen hij van zijn kruistocht uit Palestina was teruggekeerd, terwijl zijn machtige tegenstander Richard Leeuwenhart daar nog tegen Saladin vocht. In tegenstelling tot de Franse koning, verloor de Engelse koning juist land en macht. Toen RIchard Leeuwenhart in 1199 overleed nadat hij was getroffen door een kruisboogpijl, volgde zijn broer John hem op. Maar deze was geen partij voor de Franse koning. Het verlies van bijna alle Engelse gebieden in

Frankrijk zette kwaad bloed bij de Engelse adel en vooral bij de burger van Londen. Ze hadden nu tevergeefs veel geld aan de koning gegeven voor de strijd tegen Frankrijk. Ze dwongen daarom John, Jan zonder Land, in 1215 de Magna Carta te tekenen, een document waarin de macht van de koning zou worden ingepertk.

Filip II → wilde goed bestuurd land → veroverde bezittingen → Richard Leeuwenhart (Engels koning) stierf na gevecht in Palestina, waar de Franse koning hem had achtergelaten → Jan Zonder Land opvolger → 1215 tekent hij de Magna Carta vanwege boze burgers → macht van de koning ingeperkt

De Engelse koning was leenman van de Franse koning voor de provincie Aquitanië, een groot gebied in Zuidwest Frankrijk. Deze situatie leidde tot de Honderdjarige Oorlog (1337 - 1453). Voor de Fransen verliep de oorlog ramplzalig. In 1347 behaalde de Engelse koning bij Crécy een glansrijke overwinning. Het Franse ridderleger bleek niet opgewassen tegen de Engelse boogschutters en lansdragers. De Franse bevolking had tijdens de Honderjarige Oorlog zwaar te lijden onder het oorlogsgeweld.