de behandeling heeft effect als gevolg van de verwachtingen dat de behandeling zal werken

De deelnemers zijn niet passief -Ze proberen de studie te begrijpen, zodat ze weten wat zij 'moet doen' (genoemd onder effecten) of reageren op subtiele hints over wat er wordt verwacht (reactie op kenmerken van de vraag)

Rijping -Veranderingen als gevolg van groei of te verwachten veranderingen Geschiedenis -Veranderingen als gevolg van een gebeurtenis tijdens de studie

Testen - Veranderingen als gevolg van eerdere testen. Ervaring! Instrumentatie -Iedere wijziging in de ijking van het meetinstrument in de loop van de studie

Regressie naar het gemiddelde -Neiging van participanten met extreme scores om minder extreem te zijn bij een hertest Selectie -Wanneer onderzoeksgroepen niet goed gematched zijn voordat het onderzoek begint

Uitval - Verlies van deelnemers tijdens studie.-Zijn deelnemers die afvallen verschillend van blijvers?

Verspreiding van de behandeling - Veranderingen in deelnemersgedrag door informatie die zij kregen over andere condities

Volgorde-effecten - Effecten op de prestaties in een bepaalde conditie als gevolg van ervaring met eerdere voorwaarden

-Is de onafhankelijke variabele verantwoordelijk voor veranderingen in de afhankelijke variabele?

-Verzwakt en Bedreigd door -storende variabelen (confounders)

-Voorbeeld: zie volgende sheet -Versterkt door

-Gebruik van adequate controle variabelen ter eliminering van confounders -Random toekennen van proefpersonen onderzoeksgroepen