Indicatie:
- wanneer uit de gezinsdiagnostiek blijkt dat het probleem zich bij het echtpaar situeert
- wanneer het echtpaar zichzelf aanmeldt en niet meer met elkaar over de problemen kunnen praten

Oorzaak in behandeling komen van partners:

foute denkpatronen => gevoel ander te dominant of weinig respectvol => negatief reageren => bevestiging van neg. opvatting
~ leidt vaak tot machtsstrijd met typische foute denkpatronen

Typische foute denkpatronen:
- fouten ander sneller en uitvergroot waargenomen
- eigen aandeel wordt over het hoofd gezien
- focus op datgene wat niet goed gaat
- ‘mind reading’: interpretaties maken voor de ander
- negatieve verwachtingen (self-fullfilling…)
- rigide standaarden vanuit opvoeding

Inhoud conflict: geld, vrije tijd, taken, seksualiteit

Technieken: quasi idem gezinstherapie

Ontwikkeling
Begin 20e eeuw: eerste publicaties met systeemvisie
Later 20e eeuw: ontwikkeling systeemtherapeutische stromingen

Vaststelling:
symptomen hebben functie in een gezin; kunnen nuttig zijn

Theoretische basis:
- general systems theory ~ natuurkunde (von Bertalanffy)
- reactie tegen het opsplitsen van complexe zaken in oorzaak en gevolg (lineaire causaliteit)

Klinische praktijk:
- vanaf ’60 gezinnen in therapie (daarvoor enkel individuele vormen)
- reden: na ontslag vaak terug klachten
- idee: interactiepatronen veroorzaken en houden problemen in stand

Theorie / therapie:
- verschillende benaderingen (communicatietheoretische, structurele, intergenerationele benadering
- afhankelijk van de problematiek werd een benadering gekozen

De therapie onderscheidt 3 stappen:

A) Discriminatie: leren onderscheiden

=> leren onderscheiden is het fundament waarop het veranderingsproces opgebouwd wordt
=> op een andere manier nr gedrag, gevoelens en gebeurtenissen kijken dmvgebeurtenissen registreren

B) Differentiatie: herstructureren

=> individu heeft geleerd dat het zijn manier van kijken nr gebeurtenissen kan veranderen
en dat hij degene is die kan beslissen over zijn gedrag
=> alternatieve gedragingen exploreren

C) Implementatie: leren van nieuw gedrag

=> accent op probleemoplossing
=> individu heeft geleerd om zijn probleem in kaart te brengen en om zijn gedachten en
gevoelens te toetsen
=> plannen maken om deze in praktijk te brengen

ELLIS: Rationeel Emotieve Therapie (RET)

Nadat de gedachten gevangen zijn adhv het ABV schema -> gedachten ontzenuwen in therapie
=> Dit gebeurt dr het DE-schema
=> ABC + DE

Dispute
= gedachten uit ‘B’ ter discussie stellen

BECK: Cognitieve herstructurering (om tot evenwichtige gedachten te komen)

Rationale:
- theorie rationeel denken: gedachten, gevoelens, gedrag
- cognitief conceptualisatiemodel: cognitieve visie op het ontstaan van psychische problemen

Cognitief dagboek / gedachtenrapport:
- vergelijkbaar met ABC-schema, mr nu als interventiemedium naast registratiemedium
- doel: bewijsmateriaal zoeken
-alternatieve gedachten formuleren
- geloofwaardigheid nagaan

Uitdagingen
- denkpatronen onderzoeken op houdbaarheid / bruikbaarheid
- geen discussiërende of overtuigende stijl
- eerder een zelfontdekkende stijl

Socratische dialoog:
- normaal: leerling vraagt, meester geeft antwoord
- omgekeerd: meester vraagt, leerling geeft antwoord
- geloofwaardigheid/houdbaarheid bevragen, tot inzicht komen

Gedragsexperimenten:
- houdbaarheid nagaan door evidentie te zoeken
- praktische toets opzetten – mini wetenschappelijk onderzoek

Ontwikkeling

Cognitieve therapie: jonge, bloeiende therapie vorm

-> tak gedragstherapie

Uitgangspunt: cognitieve theorie

= gedrag wordt bepaald dr gedachten (cognities) en gedrag kan veranderd worden dr de cognities aan te passen

Cognitieve + gedragstherapie = cognitieve gedragstherapie

Grondleggers: Ellis en Beck

=> zij ontwikkelden therapievormen die stelden dat stoornissen ontstaan tgv de irrationele manier waarop de cliënt over dingen denkt

Nu: ontw en verandering vd cognitieve therapie: in de huidige visie ontstaan stoornissen dr disfunctioneel denken