- De evolutionistische theorieën.

Alle landen ontwikkelen zich in een evolutionair proces (is geleidelijk; de sterkste hebben de meeste kans op een goede ontwikkeling). Als de randvoorwaarden (bezit van kapitaal, van kennis, een goede infrastructuur, een hoge scholingsgraag, etc.) gunstig zijn, dan kan die ontwikkeling snel verlopen. dit wordt dan vooral bepaald door de interne factoren. Naast de reeds genoemde randvoorwaarden zijn dat:

• De sociale structuur van een land; als er een duidelijke klassenmaatschappij is, is er vaak ook een groot verschil tussen arm en rijk.

• De machtsverdeling in een land; in veel ontwikkelingslanden hebben enkele elites het voor het zeggen. Zij bepalen wie het land regeert en trekken ook aan de touwtjes van het bedrijfsleven. Dit ter meerdere glorie van henzelf.

• Het grootgrondbezit; als de kleine toplaag van de bevolking het merendeel van het land in bezit heeft is de rest van de bevolking gedwongen om tegen een hongerloon op bijv. de plantages te werken.

- De afhankelijkheidstheorieën.

Volgens deze theorieën is onderontwikkeling voor een deel het gevolg van verdergaande economische ontwikkelingen in rijke landen. De onderontwikkeling wordt vooral veroorzaakt door externe factoren, zoals:

• De marginale positie die deze landen vaak innemen in de wereldeconomie. Vaak hebben ze weinig mogelijkheden tot het drijven van handel. Meestal komt het erop neer dat geld en kennis uit het buitenland gehaald moeten worden.

• Deze afhankelijkheid is er de oorzaak van dat de landen hun grondstoffen niet zelf kunnen bewerken, maar voor lage prijzen aan industrielanden moeten verkopen. Vervolgens moeten ze de eindproducten weer voor hoge prijzen invoeren.

• Omdat ze die prijzen niet kunnen betalen, steken de arme landen zich in de schulden om geld te lenen. De schuldenlast, en daarmee de afhankelijkheid van de rijke landen, wordt steeds groter.

• Als arme landen wel goedkope producten produceren voor de wereldmarkt, gaan rijke landen hun eigen markt beschermen via hoge invoerrechten. Door deze vorm van protectionisme krijgen de arme landen minder kans.

• Omdat de rijke landen in de Europese Unie en de VS vaak meer landbouwproducten produceren dan ze nodig hebben, dumpen ze die tegen lage prijzen in de Derde Wereld. De boeren in arme landen worden van hun inkomsten beroofd en gaan vervolgens failliet.

• Natuurlijk spelen ook kolonialisme en neokolonialisme een rol, evenals de internationale politieke verhoudingen. Interne en externe factoren kunnen elkaar natuurlijk ook versterken.

• Maatschappelijk probleem:

Veel burgers gingen ongelijkheid en armoede als onrechtvaardig en onjuist te beschouwen. Zij begonnen over deze kwestie na te denken doordat de TV steeds meer beelden van het leven in onderontwikkelde landen ging uitzenden.

• Politiek probleem:

Belangentegenstellingen, zoals die tussen het bedrijfsleven en ideële organisaties, werden duidelijk. Er ontstonden verschillen van mening over de omvang van de ontwikkelingsgelden, projecten en landen waaraan die besteed moesten worden. Natuurlijk werden er ook andere zaken zoals de mensenrechten bijgehaald.

Welvaart is materieel; wat je aan geld of goederen bezit. Welzijn is immaterieel; hoe prettig mensen zich voelen in de samenleving.

Als de verandering van de samenleving tot gevolg heeft dat het menselijk welzijn in de samenleving wordt vergroot, spreken we van ontwikkeling.

Ontwikkeling kan verschillende dimensies hebben:

• Economische dimensies; er worden meer goederen en producten geproduceerd waardoor er in de behoefte van de groeiende bevolking kan worden voorzien.

• Sociale en politieke dimensies; de welvaart- en inkomensverschillen in de samenleving worden verkleind. Sociale en politieke grondrechten worden gewaarborgd en gerespecteerd. Belastingdruk en subsidies worden rechtvaardig verdeeld onder de bevolking.

• Ecologische dimensies; het milieu is een belangrijk aandachtspunt.

Verdere aantasting wordt zoveel mogelijk voorkomen.

• Culturele dimensies; mensen worden in hun waardigheid gelaten. Er wordt rekening gehouden met ieders culturele identiteit.

Landen waar deze dimensies niet of nauwelijks zijn gerealiseerd zijn onderontwikkeld. Deze landen samen wordt de Derde Wereld genoemd. De meeste bewoners van Derde Wereld landen krijgen niet of nauwelijks de kans om hun capaciteiten verder te ontwikkelen.

Er zijn theorieën die zeggen dat ontwikkeling en onderontwikkeling met elkaar samenhangen; ontwikkeling in het ene deel van de wereld kan leiden tot onderontwikkeling in een ander deel van de wereld.

Onderontwikkeling heeft alleen betrekking op het welvaarts- en welzijnspeil van een samenleving.

Je kunt beter spreken van ontwikkelingssamenwerking dan van ontwikkelingshulp omdat onderontwikkelde landen niet minderwaardig aan ons land zijn en er wel sprake is van ontwikkeling en beschaving. De mensen in Derde Wereld landen hebben niet de middelen om hun onderontwikkeling aan te pakken. Wij hebben die middelen wel en daarom werken we samen.

Ons beeld van de Derde Wereld komt op twee manieren tot stand:

• Via de massamedia;

Op TV wordt de Derde wereld vaak als hulpbehoevend afgebeeld, ook komt het als een rampengebied over. Hierdoor lijkt het dat geld doneren weinig zin heeft. Aan de andere kant geven documentaires met goede achtergrondinformatie in serieuze tijdschriften of dagbladen wel een goed beeld van de ware situatie in deze landen.

Nadeel van de massamedia als bron: derde wereld wordt hulpbehoevend afgebeeld hierdoor lijkt ontwikkelingssamenwerking nutteloos.

• Via directe contacten;

Uitwisselingen van studenten, vluchtelingen die in Nederland een asiel proberen te krijgen of buitenlanders die hier komen werken of studeren kunnen een bron van informatie zijn. Nadeel van directe contacten als bron: toeristen krijgen vaak een eenzijdig beeld.