Dit gaat ervan uit dat de werkelijkheid steeds sprongsgewijs verandert. Maar de vorm waarin werkelijkheid verandert, verloopt via een vast patroon. weerkerende fasen:
- These: begintoestand (product van vroegere verandering)
- Antithese: toestand die +/- tegengesteld is aan de these
- Synthese: tegenstelling lost zich op, en heft de 2 vorige fasen op.

Opheffen: betekenis:
- synthese is een hogere fasen dan de vorige
- deze fase schaft de vorige fase af
- richt zich op iets hoger.

Feuerbach gaf een materialistische aanzet door zijn aandacht aan de concrete, stoffelijke mens.

Volgens is Marx : de mens is een producerend en arbeidend wezen in de eerste plaats.

De mens moet begrepen worden vanuit de economische verhoudingen & de wijze waarop hij produceert.

Kern Marx: dubbele reductie: 1) alles wat bovenaards is, niet tastbaar, wordt radicaal herleid tot het loutere menselijke, wereldlijke tot een historisch gegroeide structuur. (Mensen maken hun eigen geschiedenis). 2) al deze historische gegroeide structuren kunnen zelf herleid worden tot hun sociaaleconomische grondstructuur. Relatie basis en bovenbouw

Dialectiek = een leer over/ benadering van de wijze waarop veranderingen gebeuren.

Doel: een methode ontwikkelen die inzicht kan verschaffen in de wijze waarop verschijnselen zich ontwikkelen en veranderen.

Geïllustreerd door fasen: 1) schepping 2) vervreemding 3) toe-eigening

Doel Hegel: een alomvattende filosofisch systeem ontwikkelen, te realiseren m.b.v. 2 dragende beginselen. 1) filosofie van historische verandering (dialectiek) 2) idealistische werkelijkheidsopvatting.

Marx aanvaardde 1) en 2), maar verwierp het idealistische van Hegel.

Idealisme (Hegel): De geest is het begin van alle dingen. Vereenvoudigd: de geest is datgene van ons dat bestaat als we het fysieke wegdenken. Uit dezelfde geest ontstaan de tastbare dingen, zoals spreken, handelen, bouwen,… Alles zou dus ontstaan uit een idee, gedachte.

=> vervreemding tussen de schepper en zijn schepping
=> een dialectische vorm van redeneren.

Marx bekoorde 2 aspecten van Hegels leer:
1) filosofisch systeem bouwen, een sleutel zoeken om de hele werkelijkheid te verklaren.
2) dialectische methode: gehele overname door Marx.

Om 2 redenen bekend:

• heeft de basis gelegd van een verzameling politieke ideologieën die een enorme invloed op politieke en sociale geschiedenis van de 20e eeuwse-wereld hebben gehad.
• zijn intellectuele erfenis heeft veel debatten in de sociale en menswetenschappen beïnvloed.