Item gefilterd op datum: december 2012

ziet organisaties als een ‘belangengemeenschap’ van eenheden (teams of afdelingen vormen partijen).

• Een organisatie is als het ware een arena, waarin partijen (afdelingen, teams) als het ware ‘strijden’ om realisatie van hun eigen belangen.
• Deze eenheden blijven slechts bij elkaar als de voordelen voor iedere partij van het ‘bij elkaar zijn’ opwegen tegen de nadelen van het uiteen gaan.
• De organisaties wordt dus slechts bij elkaar gehouden door ‘lokmiddelen’ (wat heeft men elkaar te bieden?) of dwangmiddelen (waarmee kan men elkaar bedreigen of bestraffen).
• Het partijenmodel vormt gelijkenissen met de politieke organisatie van Mintzberg.

• Er is sprake van gezamenlijke waarden en overtuigingen die de organisatie onderscheiden van andere organisaties.
• Duidelijke, gerichte, inspirerende opdracht.
• Coördinatie door standaardisatie van normen (‘samen de schouders eronder’).

• Een informeel spel om wie de macht domineert.
• Gelijk krijgen is belangrijker dan gelijk hebben.
  
• Politiek en politieke spelletjes komen veel voor (manipuleren, coalities vormen, etc.)

1. Ideologische kracht

Een ideologie of gemeenschappelijk gedachtegoed zorgt voor verbinding tussen de vijf onderdelen.

2. Politieke kracht

De politieke kracht legt de nadruk op ieders belangen en de machtsstrijd die gaande is om deze belangen te realiseren.

-> Beiden komen voor in de vijf genoemde typologieën, maar kunnen uitgroeien tot twee afzonderlijke typologieën.

• Kenmerk is de grote beweeglijkheid.
• Het bepalende structuurelement in deze structuurvorm bestaat uit de grote kerndeskundigen.
• Coördinatie in een adhocratie vindt plaats door onderling overleg.

-> VB. jonge, kleinere ICT- en telecombedrijven, reclamebureaus, etc.

• Eenvoudig, informeel, kleine of geen staf, weinig middenkader.
• Activiteiten zijn geconcentreerd bij de algemeen directeur, die het geheel persoonlijk beheerst door middel van rechtstreeks toezicht.
• Strategie: vaak een visionair proces, in het algemeen doelbewust, maar spontaan en flexibel wat de details betreft.

-> VB. kleine ondernemingen en familiebedrijven.

• Gebaseerd op standaardisatie van output, met het middenkader als belangrijkste onderdeel.
• De divisieorganisatie bestaat uit losse onderdelen onder gezamenlijk bestuur van een hoofdkantoor.
• Er zijn zelfstandig functionerende divisies, onderworpen aan een systeem om prestaties te monitoren en te beheersen voor standaardisatie van resultaten tussen de divisies.
• De divisies hebben hun eigen ondersteunende en voorbereidende staf. Op het hoofdkantoor is een grote ondersteunende staf.
• Strategie: hoofdkantoor ‘managed’ de concernstrategie als een bedrijvenportefeuille; divisies managen hun afzonderlijke bedrijfsstrategieën.

-> VB. AHOLD, Philips, etc.

• Gebaseerd op standaardisatie van vaardigheden, met de uitvoerende kern als belangrijkste onderdeel.
  
  
• Met name veel uitvoerende professionals, veelal hoogopgeleid.
  
  
• Er is sprake van een minimale voorbereidende staffunctie.
  
  
• Er is juist een grote ondersteunende staffunctie met een ‘machineachtig’ karakter ten behoeve van de professionals.
  
  
• Strategie wordt meestal bepaald op grond van professioneel oordeel en collectieve keuze.
  
  VB. ziekenhuizen, universiteiten, etc.

• Gebaseerd op standaardisatie van werkprocessen, met de staffuncties als belangrijkste onderdeel.
• Er is sprake van officiële procedures, gespecialiseerd werk, uitgebreide hiërarchie, strike scheiding van werkzaamheden, etc.
• Strategie d.m.v. strategische programma’s. Veranderingen vinden plaats middels een ingrijpende reorganisatie: lange perioden van stabiliteit, onderbroken door een strategische revolutie.

-> VB. Grote organisaties als verzekeringsmaatschappijen.

Mensen maken of zijn de organisatie. Zij geven door hun onderlinge interactie met elkaar betekenis aan het georganiseer. Zonder mensen geen organisatie dus.

Tussen de organisatie en haar omgeving bestaat een uitwisselingsrelatie. De organisatie betrekt middelen uit de omgeving (input), deze middelen zijn samen te vatten als kapitaal, arbeid, informatie en natuur. Deze worden binnen de organisatie getransformeerd (throughput) en leiden tot output (een gereed product of een geleverde dienst).