Primaire of existentiële loyaliteit
- Gepubliceerd in Psychologie
- Reageer als eerste!
eigen aan het bestaan en kan niet worden verbroken (kinderen gebonden aan ouders
Menu
Lees meer...
Relationeel-ethisch model
- Gepubliceerd in Psychologie
- Reageer als eerste!
4 dimensies die samen relationele context individu vormen:
- Feitelijke kenmerken; lichamelijk gezondheid, religie, adoptie, echtescheiding.
- Psychologische processen; cognitieve/emotionele ontwikkeling, driften en fantasieën.
- Interactiepatronen; zoals machtsverhoudingen en rollen.
- Relationele ethiek; (belangrijkste) heeft betrekking op evenwicht tussen geven en ontvangen in relaties en op loyaliteit, bindende element in menselijke verhoudingen.
Intergenerationele of contextuele gezinstherapie
- Gepubliceerd in Psychologie
- Reageer als eerste!
grondlegger Boszormenyi-Nagy. In analyse van problemen gezin tenminste drie generaties familie, inclusief historische en sociale context van elke generatie, betrekken. (te beschouwen als combinatie systeem-theoretische en psychodynamische opvattingen aandacht gaat meer uit naar verleden)
Colapinto
- Gepubliceerd in Psychologie
- Reageer als eerste!
3 mogelijke relaties tussen gezinsstructuur en psychische stoornissen individu:
- Gezinsstructuur draagt op passieve manier bij aan voortduren stoornis; overige ge-zinsleden schikken zich naar gezinslid met probleem en accepteren afwijkend gedrag. In leertheoretische termen; gezinsleden bekrachtigen het afwijkende gedrag.
- Gezinsstructuur vormt context die kans op ontstaan psychische stoornis bij indivi-dueel gezinslid vergroot. Bevordert ontstaan probleemgedrag (uiting, symptoom van disfunctionerend gezinssysteem)en belemmert ontwikkeling functioneler gedrag.
- Gezinsstructuur stimuleert herhaling eenmaal ontstaan afwijkend gedrag gezinslid.
In deze gezinnen zou afwijkend gedrag functie hebben in handhaven van stabiliteit gezinssysteem (fungeert als homeostatisch mechanisme). Probleemgedrag is voor gezin middel om gezinssysteem in stand te houden.
Heranalyses diverse onderzoeken leveren geen steun voor opvatting dat er zoiets als psychosomatische gezin bestaat. Wel aanwijzingen dat gezinsfactoren het ontstaan en voortduren van sommige lichamelijke klachten en eetstoornissen kan beïnvloeden.
Lange
- Gepubliceerd in Psychologie
- Reageer als eerste!
- meer gedifferentieerde indeling van de levenscyclus van het gezin:
- Fase zonder kinderen: gaan samenleven partners tot komst van het eerste kind.
- Uitbreidingsfase; vanaf geboorte eerste kind tot de geboorte van het laatste kind.
- Stabilisatiefase; periode totdat eerste kind het ouderlijk huis verlaat.
- Fase waarin de kinderen het huis uitgaan.
- Fase lege nest, alle kinderen ouderlijk huis verlaten en ouders weer met tweeën .
- Fase waarin 1 partner alleen achterblijft na overlijden van de ander.
Doorlopen fasen maar vooral overgang van ene naar andere fase brengt problemen met zich mee en vraagt aanpassingsvermogen gezinssysteem. (ook bij goed functionerende)
Vertrouwde interactiepatronen aanpassen en continuïteit gezinssysteem waarborgen. Pas pathologisch door te reageren op interne en externe eisen om te veranderen, door star vast te houden aan oude interactiepatronen.
Structurele gezinstherapeuten zouden geen causale rol toekennen aan gezin maar aannemen dat er een wisselwerking is (vage of starre grenzen geen oorzaak)
Minuchin & Fishman
- Gepubliceerd in Psychologie
- Reageer als eerste!
onderscheiden 4 stadia in ontwikkeling van het gezin: (1) De vorming van een paar (2) Gezin met jonge kinderen (3) Gezin met kinderen in schoolgaande leeftijd (4) Gezin met volwassen kinderen.
Levenscyclus van het gezin
- Gepubliceerd in Psychologie
- Reageer als eerste!
veranderingen in gezinnen die tot op zekere hoogte voorspelbaar zijn omdat ze normatief patroon volgen. (gaan vaak uit van traditionele gezin vader, moeder en 1 of meer kinderen
Los-zand-gezin
- Gepubliceerd in Psychologie
- Reageer als eerste!
starre grenzen tussen gezinsleden, terwijl grens tussen gezinssysteem en buitenwereld vervaagd is:
- Gezinsleden praten weinig met elkaar, hebben afstandelijke relatie. Saamhorigheidsgevoel en loyaliteit ver te zoeken.
- Individu heeft veel vrijheden: ieder gaat zijn eigen gang.
- Op ongebruikelijk gedrag wordt niet gereageerd ook niet als dat nodig is
- Er is te weinig structuur, nauwelijks beschermende verzorgende functie
Minuchin, disfunctie interactiepatronen/ gezinsstructuren is afhankelijk van context, ontwikkelingsstadium gezin en gezinsleden. Alleen disfunctioneel te noemen in relatie tot (1) bepaald moment (2) bepaald (sub)systeem (3) bepaalde context.
Kluwengezin
- Gepubliceerd in Psychologie
- Reageer als eerste!
grenzen tussen subsystemen vervaagd, terwijl er rigide grens is tussen gezinssysteem en buitenwereld:
- Onderlinge afstand gezinsleden gering, communiceren veel met elkaar en sterk bij elkaar betrokken. Weinig contact met mensen buiten het gezinssysteem.
- Sterke saamhorigheid, vaak ten kosten zelfstandigheid. Risico oplopen cognitief en emotionele achterstand.
- Gezinsstructuur te rigide, neiging steeds dezelfde interactiepatronen te vertonen ookal zijn deze minder passend.
Adjudant of geparentificieerd kind
- Gepubliceerd in Psychologie
- Reageer als eerste!
kind dat als vertegenwoordiger van ouders bepaalde opvoedingstaken krijgt. Is functioneel als toegekende verantwoordelijkheden duidelijk zijn omschreven en mogelijkheden kind niet te boven gaan (bevoorrechte positie maar positie nooit makkelijk omdat kind niet bij subsysteem ouders en niet subsysteem kinderen hoort) Problemen overbelast of teveel macht.
2 extreme typen gezinsstructuur die tot problemen kunnen leiden (mankeert iets aan duidelijkheid en flexibiliteit grenzen) goed functionerende gezinnen kiezen middenpositie en zijn flexibel genoeg gezinsstructuur aan veranderde omstandigheden aan te passen.:
Meer...
- Gepubliceerd in Psychologie
- Reageer als eerste!
- Geen duidelijke regels vaststellen in overeenstemming ontwikkelingsfase
- Gezag kwijtgeraakt door gebrek eensgezindheid ouders
- Coalitie ouder met kind tegen andere ouder
- Kant kiezen van 1 ouder (coalitie vormen)
- Gepubliceerd in Psychologie
- Reageer als eerste!
- Gepubliceerd in Psychologie
- Reageer als eerste!
- Gepubliceerd in Psychologie
- Reageer als eerste!
- 2 of meer personen hebben relatie die voor ten minste een van hen erg belangrijk is.
- Er is sprake van paradoxale boodschap (gebod dat overtreden moet worden om te worden opgevolgd)
- Het voor ontvanger niet mogelijk is zich aan situatie te onttrekken of commentaar te leveren op paradoxale karakter bericht, omdat men zich in ondergeschikte positie bevindt, of omdat men aanvoelt dat er iets niet klopt, zonder precies te kunnen aangeven wat.
Coalitie
als gezinsleden front vormen tegen 1 of meer andere gezinsleden
Problemen te verwachten als associaties/coalities rigide worden (vooral rigide coalities van personen van verschillende generaties)
Essentieel voor goed functioneren gezin: Subsysteem ouders moet leidinggevende functie vervullen duidelijke hiërarchie nodig, die door gezinsleden wordt geaccepteerd (regels en verantwoordelijkheden vaststellen, rekening houdend met ontwikkelingsfase kinderen)
Problemen als subsysteem ouder niet in staat is leidinggevende functie uit te voeren:
Conflict leidinggevende ernstige gevolgen voor hele gezin bijvoorbeeld bij: Triangulatie als beide ouders verlangen dat kind hun kant kiest en tegen andere ouder is.
Als conflict zich vaak voordoet kan kind:
Bliksemafleider worden, door probleemgedrag aandacht afleiden van conflict ouders
Associatie
als 2 (of meer) gezinsleden subsysteem vormen voor realiseren gemeenschappelijk doel
Structurele benadering
gezin is voortdurend veranderend sociaal systeem (aanpassen aan interne externe veranderingen) met 2 hoofd-taken: (1) waarborgen continuïteit gezinssysteem (2) bevorderen ontwikkeling individuele gezinsleden.
Gezinsstructuur regels die ten grondslag liggen aan interactiepatronen in gezin.
Niet expliciete richtlijnen voor gedrag gezinsleden, maar impliciete gedragsregels die te herkennen zijn in manier waarop gezinsleden met elkaar omgaan.
Gezinssysteem bestaat uit subsystemen, op basis van functies, taken, leeftijd, generatie, sekse, interesse. Ieder gezinslid is deel diverse subsystemen in gezin en daarbuiten)
In goed functionerend gezin zijn grenzen tussen subsystemen in gezin en tussen gezin en buitenwereld (1) duidelijk (2) flexibel (om aanpassing mogelijk te maken).
Dubbele binding
(double bind) zijn allerlei verschillende definities gegeven.
Volgens Watzlawick (1967) heeft een dubbele binding drie essentiële kenmerken:
Kwalijke gevolgen vooral te verwachten in sterke complementaire betrekkingen, waarbij degene die de ondergeschikte positie inneemt, het bevel ontvangt.
Pogingen concept dubbele binding te operationaliseren en te onderzoeken niet gelukt maar negatieve effect double-blind achtige verschijnselen niet onderschatten.
Incongruente communicatie komt geregeld voor, echte dubbele bindingen lijken zeldzaam.
Opvatting, interactiepatronen kunnen invloed hebben op ontstaan en beloop psychische stoornissen, sinds beginjaren communicatietheorie ïnspiratie geweest voor doen van onderzoek naar a.o.: (1) affectieve stijl (o.a. mate van kritiek, overbetrokkenheid, het induceren van schuldgevoelens), (2) communication deviance (verwarrend taalgebruik en onvermogen van gezinsleden om de aandacht bij een gespreksonderwerp te houden) (3) expressed emotions (EE; de mate van negatieve kritiek, vijandigheid, verbetrokkenheid)
Ondanks kritiek interessante bevindingen opgeleverd over relatie tussen communicatie-patronen en gezinsklimaat enerzijds en individuele pathologie anderzijds
2 Structurele gezinstherapie, grondlegger psychiater Minuchin werkte met kinderen uit achterstandsbuurten (ontwikkelde therapeutisch programma voor hele gezin) Net als communicatietheorie meer gericht op huidige functioneren dan op mogelijke oorzaken problemen in verleden.
