Socialiserende instituties
- Gepubliceerd in Sociologie
- Reageer als eerste!
= instituties die specifiek in het leven zijn geroepen om mensen te socialiseren nl. de groepen of sociale contexten waarbinnen de socialisatieprocessen zich afspelen
Menu
Lees meer...
De theorie van G.H. Mead
- Gepubliceerd in Sociologie
- Reageer als eerste!
- ontwikkeling zuigelingen tot sociale wezens
→ door de handelingen van individuen rondom hen te imiteren
→ taking the role of the other: vanaf dit stadium beginnen kinderen een ontwikkeld zelfgevoel te krijgen door zichzelf door de ogen van anderen te zien
- zelfbewustzijn:
1. I (ik): spontane wensen en verlangens
2. Me (mij): al verinwendigde rollen
=> overgang in persoonlijkheidsontwikkeling van kind naar 5-jarige is het gevolg van rol verinwendiging
=> 8 tot 9 jaar: georganiseerde spelen
→ spelregels etc
→ begrip krijgen van waarden en normen die aan de basis liggen van het georganiseerde sociale leven
= generalised other: normen en waarden leiden zelfstandig bestaan, los van concrete personen die de normen doen toepassen
Freud en de psychoanalyse
- Gepubliceerd in Sociologie
- Reageer als eerste!
- belang van het onbewuste en van seks
→ persoonlijkheidsontwikkeling: proces dat spanningen oproept
→ driften controleren, maar dezen blijven krachtige motieven in het onbewuste
=> verschillende stadia: schenkt veel aandacht aan oedipale fase
= fase dat kinderen stilaan zonder het voortdurende gezelschap van de ouders kunnen
→ erotisch geladen spanningen
→ oedipus complex
Theorieën over de ontwikkeling van het kind
- Gepubliceerd in Sociologie
- Reageer als eerste!
- vorming van de identiteit van het kind: het bewustzijn dat het kind een eigen persoonlijkheid heeft, dat verschilt van anderen
→ ik, jij, mij – besef: besef dat anderen een eigen bewustzijn en behoeften hebben
De vroege ontwikkeling van het kind
- Gepubliceerd in Sociologie
- Reageer als eerste!
- Ontwikkeling van de perceptievaardigheid
= verschillen waarnemen en daarop reageren
→ pasgeboren kinderen reageren al selectief op hun omgeving
→ perceptuele vaardigheden zijn eerst zeer zwak, maar vanaf enkele maanden nemen de visuele en auditieve capaciteiten snel toe
- Lachen en wenen
=> Volwassenen reageren selectief op het gedrag van hun baby:
→ gedrag wordt opgevat als betekenisvol: responsen van de baby worden sociaal gedrag baby huilt zonder bedoeling, maar afhankelijk van hoe de ouders hierop reageren, wordt het gedrag betekenisvol en dus sociaal gedrag
=> betekenis van wenen en lachen wordt toegekend = in alle culturen verschillend
- Zuigelingen en Verzorgers
=> baby herkent de moeder vanaf 3 weken: reageert op bepaalde kenmerken
→ vroege interactie tussen moeder en kind is niet zo natuurlijk als men soms denkt, is sterk cultureel bepaald
=> zeven maanden: baby ziet moeder als een op zichzelf staand persoon
→ tijdsbesef en besef dat voorwerpen en mensen een zelfstandig bestaan leiden, ook wanneer je er niet naar kijkt
=> leerperiode voor de moeder:
→ projecteren eigen kenmerken op de baby
→ leren gedrag van het kind te interpreteren en op een gepaste manier te reageren
- De ontwikkeling van sociale reacties
=> ontstaan van de sociale wereld: verschil/onderscheid maken tussen actieve en passieve dingen (bijv mensen en knuffels)
→ of dat dingen blijven bestaan, ook als zijn ze buiten gezichtsveld
=> Mildred Parten over spelen: aantal stappen
1. solitair: kind speelt op zichzelf
2. parallelle spelen: kinderen zijn zich bewust van anderen rondom hen, beginnen te imiteren
3. associative play: kind betrekt zijn eigen gedrag op anderen, maar blijft doen wat hij zelf wil
4. cooperative play: echte samenwerking
=> 1 tot 5 jaar: discipline en zelfbeheersing
→ lichaamsbehoeften controleren
→zich gedragen in verschillende contexten
=> 5 jaar: redelijk autonoom wezen
→ kan bijna onafhankelijk routinematige activiteiten uitvoeren van het leven thu
- gehechtheid en verlie
=> Bowlby: moederlijke deprivatie: kinderen die geen hechte en liefdevolle verhouding met hun moeder ervaarden, kunnen later persoonlijkheidsstoornissen krijgen
→ e.g. Rhesusapen: niet zozeer contact met moeder was belangrijk, eerder gehechtheid aan soortgenoten in het algemeen
- Deprivatie bij kinderen
=> kind moet consistente relaties met anderen opbouwen waarbinnen her zich emotioneel kan hechten aan anderen
→ niet noodzakelijk de moeder zelf
→ vorming van stabiele, emotioneel zeer hechte relaties met anderen is voor het kind onmisbaar
=> Korte vs. lange termijn gevolgen
→ korte: ontreddering
→ lange: achterstand in taal- en intellectuele ontwikkeling
Opvoedingspatronen
- Gepubliceerd in Sociologie
- Reageer als eerste!
- socialisatie door interacties die kinderen met anderen aanknopen
→ wederkerigheid: kinderen beïnvloeden ook gedrag van hun omgeving
- Repressieve versus tolerante socialisatie: (schema: p 66 + nota’s)
1. Repressieve socialisatie= wanneer de betrokkenheid van het kind in zijn socialisatieproces wordt benadrukt
2. Tolerante socialisatie= wanneer de rol van de opvoeder wordt benadrukt, het kind moet vooral gehoorzame
De mens als sociaal wezen
- Gepubliceerd in Sociologie
- Reageer als eerste!
- socialisatie = iets geschikt maken voor sociale omgang, een individu vormen zodat het zijn steentje kan bijdragen aan de maatschappij
→ is niet slechts cultureel programmeren, is een actief proces waar men actief aan deelneemt
→ gaat je hele leven door
→ primaire socialisatie vs. secundaire socialisatie
- essentieel:
→ voor voortbestaan van de maatschappij: wordt met ieder nieuw lid ‘herbrond’
→ voor individu: leert vaardigheden en wordt een zelfbewust persoon met een eigen identiteit (dus individu krijgt pas zelfstandigheid en zelfbewustzijn dankzij de sociale processen waarvan ze deel uitmaken)
- begint al voordat het individu geboren is: geboorteplanning, abortus, …
- mens dankt alles aan de sociale omgeving waarin hij terecht komt
→ menselijk gedrag is aangeleerd
→ zelfs meest elementaire activiteiten
e.g. slapen
→ ook complexe gedragingen
e.g. groeten
- Het geval Genie: illustreert hoe essentieel sociale contacten zijn voor de ontwikkeling van een kind of wat van een mens zonder sociale contacten terecht komt p 63
- Enfants Sauvages:
→ menselijke mogelijkheden zijn zeer beperkt indien ze zich niet kunnen ontwikkelen tijdens een vroege socialisatieperiode
=> menselijkheid is GEEN biologische factor, maar een sociaal-culturele verworvenheid
=> mens is een sociaal wezen omdat de sociale omgeving hem vormt
Contact tussen culturen
- Gepubliceerd in Sociologie
- Reageer als eerste!
- men ontleent zaken aan een andere cultuur dan de zijne
→ Deze zaken krijgen vaak een andere betekenis en worden zo ingepast in de eigen cultuur
→ voorbeeld: Cargo Cultures
Culturele Universalia
- Gepubliceerd in Sociologie
- Reageer als eerste!
- Murdock: er bestaan culturele universalia
= kenmerken die voorkomen in alle, of zo goed als alle culturen
→Bijvoorbeeld taal: grammaticaal ontwikkelde taal is typisch menselijk en komt
in elke cultuur voor
- Kritiek: biologisch fundament + binnen universalia grote verschillen
- spreken en schrijven:
→ Ontwikkeling van het schrift als één van de belangrijkste omwentelingen in de menselijke geschiedenis
→ Gesproken woord:
- beperkt tot specifieke contexten
- verhalen
- onaantastbaarheid
- wervende kracht
- Semiotiek en materiële cultuur:
→ Semiotisch systeem = systeem van niet-verbale culturele betekenissen
→ Studie bruikbaar voor vergelijking verschillende culturen (eg wijze waarop gebouwen in steden geordend zijn)
<-> materiële cultuur: voornamelijk bevrediging van fysieke behoeften
→ Classificeren van maatschappijen adhv hoe zijn hun fysieke behoeften bevredigen
Culturele identiteit en etnocentrisme
- Gepubliceerd in Sociologie
- Reageer als eerste!
- eigen gedragspatronen die vreemd lijken in de ogen van mensen met een andere culturele achtergrond
→ Iedere handeling die uit haar context beschreven wordt, lijkt vreemd
=> cultuur moet bestudeerd worden in termen van zijn eigen betekenissen en waarden
= cultuurrelativisme
- relatief cultuurrelativisme
- absoluut cultuurrelativisme
- etnocentrisme: waarden, normen, praktijken en denkbeelden uit een andere cultuur interpreteren in het licht van de waarden en normen van je eigen cultuur
Meer...
- Gepubliceerd in Sociologie
- Reageer als eerste!
- Gepubliceerd in Sociologie
- Reageer als eerste!
- Gepubliceerd in Sociologie
- Reageer als eerste!
- Gepubliceerd in Sociologie
- Reageer als eerste!
Culturele diversiteit
- neutrale betekenis
= waarden en gedragsnormen verschillen van cultuur tot cultuur omdat de natuur ons niets oplegt
- tussen culturen en binnen culturen:
→ Binnen een cultuur zijn er gemeenschappelijke basiswaarden en veronderstellingen
= culturele uniformiteit in kleine maatschappijen
→ Geïndustrialiseerde maatschappijen: subculturen
Sociale institutie
- Emile Durkheim: instituties bestaan buiten het individu en leggen zich dwingend aan dat individu op
- Arnold Gehen: menselijke vroeggeboorte + instinctloos
→ Gevoelig voor invloeden van de omgeving omdat mens na zijn geboorte nog een groot deel van zijn biologische ontwikkeling moet doormaken
→ Nood aan stabiliteit en sociale institutiesom onze tekortkomingen te compenseren
- sociale instituties = cultureel gebonden gedragspatronen die aan het menselijk leven een stabiliteit geven die zijn biologische constitutie hem niet kan geven
→ Achtergrondfunctie: lossen problemen op nog voor deze zich voordoen
- historische oorsprong moeilijk achterhaalbaar + levensbelangrijke functie
- desinstitutionalisering: in moderne maatschappij is stabiliteit van instituties verzwakt
→ Onrust en onzekerheid want mens trekt alles in twijfel
Instincten
- mensen hebben geen instincten
→ Instinct = aangeboren complex gedragspatroon
- mensen hebben wel:
→ Reflex: respons, evolutionair voordeel
→ Drift: noden van het lichaam die tot uiting komen onder de vorm van een fysiek gevoeld onbehagen of behoefte
De menselijke soort en co-evolutie
- 2 mechanismen:
Genetische variatie:
= veranderingen in het genetisch materiaal die gunstig zijn voor de ontwikkeling van een soort treden op
Natuurlijke selectie:
= nakomelingen met betere genetische eigenschappen hebben meer overlevingskansen en nakomelingen zonder deze eigenschappen gaan verdrongen worden
- Mensen en apen
→ Huidige apen en mensen stammen af van primaten (soort die zich 70 miljoen jaar geleden ontwikkelde)
→ Culturele ontwikkeling was toen ook al een tijd bezig
=> co-evolutie
1. Gebruik van werktuigen en communicatievormen speelde een belangrijke rol in het biologisch evolutieproces
2. Biologische evolutie van de hominiden speelde rol in de culturele evolutie
- Sociobiologie
→ Wilson: verklaart sociaal gedrag door genetische factoren
→ Genetic pools: mensen gedragen zich onbewust op zo’n manier dat de kwaliteit van hun genenpool geoptimaliseerd wordt
= reproductieve strategie
→ Verschil in seksueel gedrag tussen mannen en vrouwen
= mannen: miljoenen spermatozoïden, willen nakomelingen verspreiden
= vrouwen: 1 eicel, zoeken bescherming van hun nakomelingen
- kritiek op de sociobiologie
→ Verscheidenheid en plasticiteit van mensen verdwijnt
→ Psychologische, sociale en culturele factoren spelen ook een rol
