• geweldmonopolie vn de overheid ten behoeve van maatschappelijke orde: alleen de overheid mag optreden
• speciaale strafwetboek
• nullumen crimen sine lege: geen straf zonder recht
• gemeen strafrecht en bijzonder strafrecht (zoals verkeersstrafrecht, milieustrafrecht, fiscaal strafrecht,…)

schrijven regels met betrekking tot de UM:

• formele voorschriften: altijd verplicht bij een wet
• materiële gedragsregels
• rechtsbescherming

subtakken:

• fiscaal recht: regels met betrekking tot bepaling, inning en betwisting van belastingen
• socialezekerheidsrecht: voorwaarden, aanvraagprocedures, instellingen, enzovort met betrekking tot minimale garanties in geval en werkloosheid, ziekte, invaliditeit, …
• vergunningenrecht: zaken mbt. ruimtelijke ordening, leefmilieu en natuurbehoud, energievoorziening, wetenschapsbeleid, …
• ambtenarenrecht: bepalingen voor mensen die in de overheid werken (die dusdanig verschillend zijn qua pensioen, geen contract maar eed aflegging, ..)

waar?

• in de grondwet
• constitutionele gewoonte
• internationale afspraken
• enkele bijzondere wetten

2 soorten bepalingen:

• staatsrecht: essentiële rechten ivm staatsstructuur en de staatsinrichting (wordt met staatshervormingen veranderd, zijn dus niet onveranderlijk)
• fundamentele rechten en vrijheden = grondrechten : verhouding tussen staatssysteem en individuele rechtssubject en enkele mnimumrechten ten aanzien van de overheid

We moeten hierbij altijd rekening houden met 2 belangrijke zaken:

1. Tot welke rechtstak behoort het?

2. Er zijn meerdere manieren waarop we recht kunnen indelen:

• subjectief vs. objectief recht: subjectief= rechten die verhoudingen regelen tussen burgers (horizontaal, bv: werknemer – werkgever) objectief= met betrekking tot de overheid (ook verticaal, bv: burger-overheid)
• publiek vs. privaat (zie later)
• nationaal vs. internationaal recht
• patrimoniale=vermogensrechten vs. extrapatrimoniale=persoonlijke rechten