Waarom kopen mensen eigenlijk spullen in het buitenland terwijl daar een heleboel nadelen aanzitten zoals:

- Andere taal

- Andere munten

- Leveren ze wel?

- Hoe gaat dat met de garantie?

- Enz. Dit doen ze omdat de voordelen opwegen tegen de nadelen:

- Het buitenland produceert de goederen/diensten goedkoper

- De buitenlandse kwaliteit is beter (bv. Wijn)

- Wij kunnen het product zelf niet produceren (bv. ijzererts of wintersport)

Een voorbeeld:

We gaan uit van 1 product dat internationaal wordt verhandeld tussen de vs en europa. Dit product noemen we de Quatro. Om het niet te moeilijk te maken gaan we ervan uit dat het geen geld kost om de quatro te transporteren van de vs naar europa of andersom.

In de vs kost quatro 100 dollars en in europa 90 euro. De wisselkoers stellen we op 1$=€0,90. Je ziet dat het geen zin heeft voor een europese importeur om het in de vs te kopen.

Als de koers 1$ = €1,- was geweest, dan had een handelaar uit de vs het product in europa gekocht, want dan kon hij het kopen voor €90 en dus voor $90 en had hij het met winst $10 in de vs kunnen verkopen. Omdat meer handelaren het doen, zou er dus meer vraag naar euro’s zijn, en zou de koers van de euro toenemen en van de dollar dus afnemen.

De wisselkoers en de prijs van een pruduct kunnen dus bepalen of er internationaal wordt gehandeld of niet. Als in nederland de producten duurder worden (inflatie) dan importeren de amerikanen minder uit nederland. De nederlandse export daalt en je kunt dan verwachten dat de koers ook weer daalt. Door die gedaalde koers worden de producten uit nederland weer iets goedkoper voor de amerikanen en die vragen dus weer iets meer van onze producten.

Voor de economie is het goed als de koers stabiel is en niet steeds hevig schommelt.

Koersschommelingen zorgen voor onzekerheid en maken bedrijven bang om contracten te sluiten omdat ze niet weten wat de koers gaat doen.

Vraag en aanbod van valuta zijn het gevolg van financiële transacties. En de omvang van alle internationale transacties staan netjes soort bij soort op de betalingsbalans. Op deze manier is er dus een verband te zien wat er op er betalingsbalans staat en de verandering van de wisselkoers. Er zijn bijvoorbeeld internationale geldstromen als gevolg van de export van goederen door een land. Die zorgen voor de vraag naar een munt van het land. De omvang van de vraag naar de munt staat hiervan aan de linkerkant op de goederenrekening van de betalingsbalans van dat land (in eigen munt) aan de andere kant van deze handelsbalans staat het bedrag (in de eigen munt genoteerd) waarvoor de goederen zijn geïmporteerd en dat het totale aanbod van de munt weergeeft. En dit verhaal geldt voor zowel de lopende rekening als de kapitaalrekening.

Als de Qv groter is dan de Qa dan stijgt de koers.

Als de Qv kleiner is dan de Qa dan daalt de koers.

We kunnen dus zeggen dat de linkerkant van de betalingsbalans zorgt voor vraag naar de munt van dat land en de rechterkant van de betalingsbalans zorgt voor de aanbod van de munt van dat land. Als de linkerkant van de betalingsbalans groter is dan de rechterkant (inkomende geldstroom groter dan de uitgaande geldstroom) dan is de vraag naar de munt groter dan het aanbod van de munst en zal de koers daardoor zijn gestegen.

Wat gebeurd er met het geld dat er extra binnengekomen is (materieel saldo)? Een buitenlands bedrijf dat nederlandse producten wil hebben moet betalen in euro’s. Deze euro’s komen bij de nederlandse banken vandaan en zijn gekocht in ruil voor bijvoorbeeld dollars. Deze nederlandse banken zullen een groot deel van de dollars aanbieden bij de Nederlandse bank (DNB is een bank alleen voor banken) die de buitenlandse valuta opslaat in voorraad. Nederlandse banken kunnen namelijk alleen zaken doen in nederland met euro’s. Zo ontstaan er bij DNB een voorraad vreemde valuta dit word ook wel deviezen genoemd.

Wil een nederlandse importeur amerikaanse auto’s kopen in de VS dan gaat hij naar de bank om dollars te komen. Deze bank gaat dan weer bij de DNB dollars kopen en die leveren aan de autoimporteur. De voorraad deviezen neemt toe als er meer geld ons land binnenkomt dan dat er uit gaat en dat die voorraad daalt als er meer geld ons land uit gaat dan dat er binnenkomt.

Deze verandering altijd ter grootte van het materieel overschot of tekort word op de laatste deelrekeing van de betalingsbalans weergegeven: de goud en deviezen rekening, ook goud en deviezen voorraad of salderingsrekening genoemd. Het is geen rekening als de andere rekeningen omdat er altijd alleen maar een saldo links (materieel tekort en afname van de deviezenvoorraad) of een saldo rechts (materieel overschot en toename van de deviezenvoorraad) op staat.

Het schema ziet er dan als volgt uit:

- de deviezen voorraad is toegenomen met 9 miljard en dit is op de salderingsrekening aan de uitgavenkant.

- Het saldo op de salderingsrekening bedraagt nu -9 miljard als men nu het materieel saldo en het saldo van de salderingsrekening bij elkaar optelt komt er 0 uit.

- De balans loopt nu glad

- Het formeel saldo is nul. Dit is per defenitie het geval omdat de goud en deviezen rekening het materieel saldo moet opheffen.

Voor economen ambtenaren en politici is het noodzakelijk om goed inzicht te hebben in de internationale handel. Om die redenen word er een betalingsbelans opgesteld. Op dit overzicht wordt genoteerd wat er aan transacties plaatsvindt tussen ingezetenen (mensen die in Nederland wonen en bedrijven die in Nederland gevestigd zijn) en mensen en bedrijven in het buitenland.

Er is gekozen voor een balans. Aan de linkerkant van de balans staat de binnekomende geldstroom en aan de rechterkant de uitgaande geldstroom. Het gaat om geldstromen en dus niet om goederen of diensten.

Exportwaarde = exportvolume * exportprijs

Importwaarde = importvolume * importprijs

Om een goed overzicht te krijgen is de betalingsbalans ingedeeld naar soorten transacties. Per soort transactie is een deelrekening gemaakt namelijk:

1. de lopende rekening (met goederen, diensten en inkomens)

2. de kapitaalrekening (met beleggingen n investeringen)

op de lopende rekening gaat het om geldstromen die alleen betrekking hebben op de periode zelf. Bij de geldstromen op de vermogensrekening ligt dat anders. Beleggingen hebben ook gevolgen voor geldstromen in de toekomst want spaargeld levert rente op en investeringen winst.